Küçük Paşa aslında roman türünde yazılmış bir eserse de yazarın önsözde belirttiği gibi "Küçük Paşa bir hikaye diye okunursa sanat açısından pek çok kusuru görülür; "Anadolu mecmua-i tesaviri" diye bakılırsa tabii ki sayısız eksikleri bulunur" demekle istibdat döneminde rahatça eleştiremediği Osmanlı Devleti'nin idare eksiklikleri, aşar adaletsizlikleri, köy-kent uçurumlarından yazar, İkinci Meşrutiyet'ten sonra yazdığı kitabında ara sıra dem vurur. Kitap İstanbul'da Suat Paşa'nın baldızı Nüzhet Hanım'ın yeni doğan oğlu Haldun'a süt anne gerekmesiyle başlar ve askerlik sebebiyle İstanbul'a gelip bağlı olduğu onbaşı takımıyla karakolhane memuru olan Keleş Salih oğlu Ali'nin, yeni doğum yapmış eşi Selime'den bir konuşma esnasında konağın ağalarından Kamil Ağa'ya bahsetmesi sonucu aranan süt annenin Selime olmasına karar verilir. Konağa gelen süt anne Selime bir yandan oğlu Salih'i büyütürken diğer yandan Haldun'a süt anneliği yapar. Suat Paşa'ya "Paşa Baba" diye sevgi gösteren Salih'i, paşanın, olmayan çocuğu yerine koyması sonucu Salih konakta saygı görmektedir ve Dilaver Paşa ile oğlu Küçük Paşa Haldun'un Edirne'ye gitmeleri sonucu evdeki fahri küçük paşa unvanına Salih layık görülür. Haldun'un yeterince büyümesi sonucu Selime köyüne gönderilirken, Ali terhis olup köye döner ancak Küçük Paşa Salih yedi buçuk yaşına kadar konakta kalmaya devam eder.
Suat Paşa'nın ölümü sonrası dul eşi Naime Hanım kendisine, kısırlığına delilmiş gibi ortalıkta görünen Küçük Paşa'yı köyüne gönderir. Annesi ve babasından uzun süre ayrı büyüyen Küçük Paşa, köye vardığında hayal kırıklığına uğrar; zira köyde herkeste yoksulluk had safhadadır ve babası, annesini imzasız bir iftira mektubuna dayanarak boşadığından annesi yanında üvey baba, babası yanında üvey anne kendisini beklemektedir. Babasının tekrardan, savaş sebebiyle askere alınması Küçük Paşa'yı üvey annesinin insafına bırakırken yazar, bazen gerçek olaylarla anlattığı idari eksiklikler/yanlışlıkların İkinci Meşrutiyet Hükümeti ile düzelme ihtimalinden bahsederek devlet içindeki aksaklık-yanlışlıklara ilişkin birçok bilgiyle beraber kitabını bitirir.
Kitap, hikaye temelli okunabilirse de kitapta esas amacın Osmanlı Devleti'nin işleyişindeki temel problemleri yansıtmak olduğu izlenebilir. Herkese iyi okumalar...
·
81 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.