Viktor E. Frankl’ın İnsanın Anlam Arayışı eseri, sadece bir tarih kitabı veya psikoloji metni değildir; insanın en karanlık anlarda bile içindeki ışığı nasıl koruyabileceğine dair bir hayatta kalma manifestosudur.
Kitabı elinize aldığınızda, bir toplama kampının dehşet dolu anılarını okuyacağınızı sanıyorsunuz. Evet, Frankl bize Nazi kamplarının o soğuk, gri ve ölümcül atmosferini anlatıyor; ancak bunu bir kurban rolüyle değil, bir gözlemci ve bilim insanı titizliğiyle yapıyor.
"Neden"i Olan, Her "Nasıl"a Katlanır
Frankl’ın Nietzsche’den alıntıladığı bu cümle, kitabın omurgasını oluşturuyor. Kamplarda fiziksel olarak en güçlü olanların değil, zihinsel olarak tutunacak bir "nedeni" olanların hayatta kaldığını görmek sarsıcı bir gerçek. Kimisi bitirmesi gereken bir kitap, kimisi kavuşmak istediği eşi, kimisi ise sadece yarım bıraktığı bir iş için o acılara göğüs geriyor. Bu, modern dünyada bizlerin "küçük dertler" içinde kaybolurken sormamız gereken en temel soru: Benim "neden"im ne?
Kitabın en vurucu öğretisi, uyarıcı (başına gelen kötü olay) ile tepki (senin verdiğin cevap) arasındaki o dar boşluktur. Frankl der ki; dış dünya her şeyini alabilir ama bu aradaki boşlukta nasıl bir insan olacağına karar verme özgürlüğünü asla alamaz. Açlıktan ölmek üzereyken ekmeğinin son parçasını başkasına veren bir mahkum, biyolojik dürtülerin ötesinde bir "ruhsal özgürlük" sergiler. Bu, insanın onurunu korumasının tek yoludur.
Frankl, Freud’un "haz" veya Adler’in "güç" odaklı yaklaşımlarının aksine, insanın temel motivasyonunun anlam bulmak olduğunu savunur. Bugünün "tükenmişlik" sendromlarının veya varoluşsal boşlukların temelinde, hayatın bir amaca hizmet etmediği düşüncesi yatar. Frankl bize anlamın üç yolla bulunabileceğini söyler:
Bir eser yaratmak veya bir iş yapmak.Bir şeyi (doğa, sanat) veya birini (sevgi) deneyimlemek.
Değiştirilemez bir acıya karşı takınılan tutum.
Bu kitap, insanın kendine acımasını engelleyen bir tokat gibi. Okurken şunu fark ediyorsunuz: Mutluluk kovalanacak bir şey değildir; mutluluk, bir anlamın yan ürünü olarak kendiliğinden gelir. Eğer hayatınızın bir döneminde "Neden buradayım?" veya "Tüm bu çaba ne için?" diye sorduysanız, Frankl size yanıtları değil, o yanıtları bulacağınız feneri veriyor.
Sonuç olarak; İnsanın Anlam Arayışı, bittiğinde sizi başladığınız kişiden biraz daha farklı, biraz daha dirençli ve kesinlikle daha fazla "farkında" bırakan nadir eserlerden biri.
·
26 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.