Görünmez Zincirlerin Anatomisi: Pierre Bourdieu ve Eril Tahakküm Üzerine Bir Tefekkür
"Bazen bir kitabı okumazsınız; o kitap sizin üzerinizdeki örtüyü kaldırır, çıplak gerçeği kemiklerinize kadar hissettirir. Pierre Bourdieu’nun Eril Tahakküm’ü, sadece cinsiyetler arası bir eşitsizlik analizi değil, binlerce yıldır ilmek ilmek işlenen bir zihniyet hapishanesinin mimari projesidir. Bourdieu bize şunu öğretir: Eril düzen, kendisini 'nesnelerin doğasına' o kadar ustaca yerleştirmiştir ki, artık meşrulaştırılmaya bile ihtiyaç duymaz. Biz onu 'doğal', 'evrensel' ve 'kaçınılmaz' sanırız. Oysa bu, tarihin en başarılı illüzyonudur.
Bourdieu’nun 'Sembolik Şiddet' kavramı tam da burada devreye girer. Bu şiddet, fiziksel bir darbeden çok daha derin, çok daha kalıcıdır. Çünkü bu şiddet, kurbanının rızasıyla yürür. Bizler dünyayı bize dayatılan eril kategorilerle algıladığımız sürece, bizi ezen sistemin kavramlarıyla düşündüğümüz sürece, aslında kendi esaretimizin mimarı olmaya devam ederiz. Erkeklik bir 'onur', bir 'iktidar' ve bir 'eylem' alanı olarak kurgulanırken; kadınlık bir 'sakınma', bir 'izlenme' ve bir 'nesneleşme' alanı olarak sınırlandırılmıştır. Bourdieu, Kabiliye toplumundan modern Paris sokaklarına kadar bu izleği sürerken, aslında hepimizin içindeki o gizli 'Habitus'u ifşa eder. Habitus; yani bedenimize, dilimize, yürüyüşümüze ve en mahrem arzularımıza sızmış o toplumsal programlama...
Erkekliğin bir 'üstünlük' değil, aslında sürekli kanıtlanması gereken, kırılgan ve trajik bir 'görev' olduğunu gördüğümüzde; kadının ise bu sahnede sadece erkeğin aynası olarak konumlandırıldığını anladığımızda, sistemin iki tarafı da nasıl öğüttüğünü fark ediyoruz. Eril tahakküm, sadece kadını değil, erkeği de kendi 'sertlik' ve 'tahakküm' imajının kölesi yapar. Bourdieu, bu devasa yapıyı sarsmak için önce zihinsel bir devrim gerektiğini söyler.
Bu kitabı okumak, dünyayı yeniden adlandırmaktır. Sustuğumuz anların, farkında olmadan boyun eğdiğimiz kuralların, 'el alem ne der' diye attığımız geri adımların aslında kişisel değil, devasa bir sistemin parçası olduğunu anlamaktır. Eğer özgürleşmek istiyorsak, önce bizi tanımlayan o eril dilin dışına çıkmalı ve bize 'doğal' diye yutturulan her şeyi yeniden sorgulamalıyız. Çünkü tahakküm, ancak biz onu 'normal' görmeyi bıraktığımızda sarsılmaya başlar. Bu eser, o sarsıntının başladığı yerdir. Şimdi, kendi üzerimizdeki bu görünmez ağları tek tek söküp atma vaktidir."
·
61 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.