"Eylül'den daha ne beklenir.Eylül malum ya hüzün ve matem ayıdır. "
Mehmet Rauf, edebiyatımızın ilk psikolojik romanı olan Eylül’ü, ustası Halit Ziya Uşaklıgil’e ithafen yazmıştır.
Yazar müstehcenlik suçlamasıyla ordudan atılması sonucunda maddi ve manevi çöküş yaşamıştır. Bu durum onun eserlerine de yansımıştır. Onun karakterleri, derin iç hesaplaşmalarıyla öne çıkan, aşırı düşünmenin etkisiyle eylemsizliği, olası bir mutlu sona tercih eden melankolik karakterlerdir.
Yazarı bu esere iten an, Halit Ziya’nın yanındayken şahit olduğu bir sahnedir: Halit Ziya, yirmi yaşlarındaki bir gencin düğün hazırlıklarını anlatırken, Mehmet Rauf onun gözlerinde derin bir pişmanlık ve hüzün görür. Gençliğin akıp giden bir su gibi geri dönmeyeceğini, Eylül ayı geldiğinde baharın bir daha yaşanamayacağını fark eden Rauf, bu "geç kalmışlık" ve "hasret" hissiyle Eylül’ü kaleme almaya başlar.
Yazar bu eserinde yasak bir aşkı konu almış, bu aşkın derin etkisiyle yaşadıkları vicdan azabını Necip ve Suat karakteri üzerinden tahlil etmiştir. Fakat bu aşk, bir anlık hazlara yenik düşüp yıkıma uğrayan türden değildir. Necip'in Suat’a duyduğu hayranlık çok ileri bir boyuttadır. Bunu eldiven metaforu üzerinden çok güzel yansıtmıştır. Eldiven ruhuyla bağlandığı kadının eli gibi ona hayat veriyor, onu sanki yanındaymış gibi hissettiriyordu. Aslında bu metafor üzerinden büyük bir aşkla bağlandığı kadına sahip olmaktan ziyade onun ruhuna, maneviyatına talip bir Necip görüyoruz. Necip bu aşkın imkansızlığının farkında. Belki de imkansız olduğunu bildiği için bu aşka müpteladır.
Eylül, adından da anlaşıldığı gibi kavuşma değil, ayrılık ayıdır. Başlangıç değil, bitiştir. Sonbahar ayıdır Eylül, insanın da son baharıdır. Baharını elindekinin kıymetini bilmeden yaşayanlar için, bir pişmanlık, bir hüzündür Eylül.
Necip ve Suat içine düştükleri durumun tahlil girdabına o kadar düşerler ki bu girdap onları içine çektikçe, kaldıramayacakları bir yükün altında ezilirler. Yazarın onlar için hazırladığı son, bir boyutuyla vicdan arınması, başka bir boyuttan bakıldığında ise bu dünyada kavuşamayanların ölüme koşarak gitmesidir
·
52 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.