Neden bu kitap?
Dün, Stephen Hawking ile o büyük varoluşsal soruyu sormuştuk: Kusursuz denklemlere ateş üfleyip evreni var eden şey nedir? 51. günümüzde, bu soruyu yüzyıllar öncesinden cevaplayan ve Aristotelesçi "katı determinizmi" yerle bir eden büyük İslam düşünürü Gazzâlî'nin Filozofların Tutarsızlığı eserine gidiyoruz.
Fizik ve felsefe yüzyıllar boyunca evrenin kırılmaz bir "neden-sonuç" zinciriyle işlediğini savundu. Oysa Gazzâlî, modern kuantum mekaniğinin belirsizlik ilkesini andıran bir dehayla bu zorunluluğu reddeder. Ona göre ateşi pamuğa yaklaştırdığınızda pamuğun yanması, ateşin kendi doğasından kaynaklanan zorunlu bir yasa (denklem) değildir. Bizler sadece olayların birbiri ardına gelme "alışkanlığına" (Adetullah) aldanırız. Gerçekte evrendeki her an, her etkileşim ve o denklemlere üflenen her "ateş", Yaratıcı'nın o saniyedeki anlık ve doğrudan bir müdahalesidir. Evren, kendi başına işleyen kurmalı bir saat değil; her an yeniden yaratılan dinamik bir sanat eseridir.
Sizce evrenin işleyişi gerçekten değişmez fizik yasalarının kör zorunluluğu mu, yoksa bizim "doğa kanunu" sandığımız şey aslında ilahi bir alışkanlık mı?
yarın görüşelim
#kitap #gazali
··
19 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.