Mete Han diye ismini bildiğimiz asıl adı kaynaklarda Mao-tun olan hunların (Hiung-nuların) başında M.Ö 209 yılında tahta geçmiş 35 yıl hüküm sürmüştür. Mete han M.Ö 234 yılında doğmuş M.Ö 174 yılında 60 yaşında vefat etmiştir.
Dönemin ilk yazılı kaynağı ssu-ma Ch’ien (sema cien) tarafından kaleme alınan shih chi’dir .İmparator wu zamanına kadar olan tarihi olayları bir plan dahilinde kaleme alan bir tarih kitabıdır.Pan Piao tarihi meraklıdır ve shih chi’den etkilenip 65 bölüm olarak Hou Chuan adıyla ekleme yapmıştır oğlu pan ku bunu devam ettirmiş 20 yıl eseri bitirmeye çalışmış ölünce kardeşi pan Chao’ tarihçi Ma hsü yardımıyla Han shu 40 yıllık bir sürede tamamlanmıştır. Çin tarihi shih chi’den başlayarak 1927 yılına kadar 26 hanedan tarihi olarak derlenmiştir. ilk çin hanedanı Shang-yin’dir. İmparator Ch’in Shih -Huang fal kitabından hunlardan büyük bir tehlike geleceğini öğrenince general Meng T’ien bir ordu toplayarak hunlara hücum etmesini emretti. Meng T’ien bilge bir insandı çin yazısı fırça ile yazan ilk çinlidir. Teoman yani metenin babası Tuman türkçede iki ünlü yan yana gelemez tuman sis demektir T’ou-man tuman yada toman olarak geçer 60 yaşında öldüğü farzedilirse tahmini M.ö 270 lerde doğduğu varsayılır.Tuman’dan shih chi ‘nin 110 bölümünde bahsedilir.ve şanyü ünvanı verilir (sonsuz genişlik büyüklük ) hakan veya imparator anlamında mete ise Ta shen yü büyük hakan ünvanı kullanmıştır.Mete mo-tu yüeçiler’e rehin bırakıldığını ve serüvenini biliyoruz babasını öldürüp yerine geçmiş itaat etmeyenleri öldürtmüştür.MÖ.209 yılı hun devletini kurduğu yıl kara kuvvetlerinin kuruluş yılı ilan edilmiştir.Hunlar bölünmüş parçalanmış gruplara ayrılmıştır tarih sahnesinde bir boy göstermiş bir kaybolmuşlardır. Tarihe mete,çiçi ve atilla damga vurmuştur. Elinizde ki kitap çok kapsamlı bir kitap ordu sisteminden yaşayış tarzlarına çinlilerle komşuluklarından toplum yapısına taht kavgalarına kadar bir çok bilgiyi barındırmaktadır.
·
31 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.