Butimar, adını aldığı efsanevi kuş gibi, susuzluğunu kendi korkusuyla büyüten bir metin. Romanı bitirdiğimde bende kalan duygu, bir aşk hikâyesi okumuş olmaktan çok, karakterlerin iç gerilimleriyle örülmüş bir ruh çözümlemesine tanıklık ettiğimdi.
Yanık’ın dili bilinçli olarak ağır ve yer yer klasik bir tını taşıyor, bu tercih, metnin tarihsel atmosferiyle uyumlu. Osmanlı’nın son dönemine yerleşen hikâye, tarihsel arka planı bir dekor olarak kullanmıyor aksine karakterlerin zihinsel ve ahlaki dünyasını belirleyen bir iklim oluşturuyor. Metin hızlı akmıyor. Olaydan çok hâl değişimi üzerine kurulu. Bu nedenle sabırsız okur için zorlayıcı olabilir fakat dikkatli bir okuma, romanın katmanlarını görünür kılıyor.
Yusuf karakteri ise romanın en tartışmalı ve en dinamik unsuru. Onu tek boyutlu bir kahraman olarak okumak mümkün değil. Başlangıçta daha kırılgan, daha arayışta bir ruh hâli varken ilerledikçe içindeki karanlık tarafın belirginleştiğini görüyoruz. Yusuf, sadece tereddüt eden bir âşık değil zaman zaman bencil, hatta acımasız olabilen bir figür. Onun dönüşümü romanın omurgasını oluşturuyor. Kitabın başından sonuna kadar değişen ruh hâli, bir karakter gelişiminden çok, bir karakter çözülmesi gibi ilerliyor.
Bu yönüyle Yusuf’u romantize etmek hata olur. Onun zaafları ve seçimleri masum değil bazen bilinçli bir kaçış. Ve bu kaçışın sonuçları var. Romanın en güçlü yanı da burada karakterini aklamaya çalışmıyor. Okuru rahatsız eden, yer yer mesafe koyduracak bir karakterle karşı karşıyayız.
Butimar, sevmenin yüceltilmiş bir anlatısı değil korkunun, tereddüdün ve insanın kendi içindeki karanlıkla yüzleşemeyişinin romanı. Metnin başındaki ruh hâli ile finaldeki ton arasında belirgin bir kırılma var. Bu kırılma, yalnızca olay örgüsünün değil, karakter psikolojisinin de değiştiğini gösteriyor.
Benim için Butimar, okurdan sabır ve dikkat talep eden karşılığında ise insanın içindeki o gölgeli alanları görünür kılan bir roman oldu. Denizi içemeyen kuş metaforu, burada sadece bir simge değil karakterlerin kaderini belirleyen zihinsel bir kapanın ifadesi. Romanın asıl başarısı da tam olarak bu kapanı hissettirebilmesinde yatıyor.
·
43 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.