Bu kitap bana şunu hissettirdi:
En temiz sevgi bazen en çok acıtır.
Henriette, aşkı uğruna kendini feda eden bir kadındır. Felix ise onu sever ama yeterince sahip çıkamaz. Gençliğinin verdiği bencillikle, elindekinin değerini anlayamaz.
Balzac burada şunu gösteriyor:
• Gerçek aşk sadece tutku değildir.
• Sabır, sadakat ve fedakârlık ister.
• Ama tek taraflı fedakârlık insanı tüketir.
Benimce romanın en üzücü yanı:
Henriette’in hiç şikâyet etmeden ölmesi…
Sessizce sevmesi ve sessizce gitmesi.