Osmanlı’da siyasal iktidarın kaynağı teorik olarak ilahî hukuka dayandırılsa da, uygulamada egemenlik “nizâm-ı âlem” ideali doğrultusunda rasyonel ve pragmatik bir devlet aklıyla yürütülmüştür. Bu durum, İslam siyaset teorisinin Osmanlı bağlamında kurumsallaştırılmış bir yorumu olarak değerlendirilebilir.
Ulema sınıfı bağımsız bir ruhban otoritesi değil; merkezî bürokrasinin organik bir parçasıdır. Böylece dinî otorite ile siyasal otorite arasında Batı Orta Çağ’ındaki gibi bir ikili egemenlik çatışması doğmamıştır. Bu yapı, Osmanlı’yı Avrupa’daki kilise-devlet geriliminden farklı bir çizgiye yerleştirir.
Ayrıca çok dinli imparatorluk yapısında, gayrimüslim unsurlar İslam hukukunun zimmî statüsü çerçevesinde kurumsal özerklik kazanmıştır. Bu durum, dinin siyasal organizasyonda dışlayıcı değil düzenleyici bir çerçeve olarak işlev gördüğünü gösterir.
·
17 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.