Ve Anna Karenina...
“Bütün mutlu aileler birbirine benzer, her mutsuz aile ise kendine özgü bir biçimde mutsuzdur.”
Ben bu romanı sadece bir aşk hikâyesi olarak görmüyorum. Anna Karenina, bana göre bireyin arzusu ile toplumun normları arasındaki çatışmanın trajik anatomisi. Tolstoy, bir kadının kalbini anlatırken aslında bir dönemin ahlak rejimini, sınıfsal yapısını ve aile kurumunun kırılganlığını da gözler önüne seriyor.
Anna’nın hikâyesi aşkın romantize edilmiş hali değil aksine aşkın toplumsal bedelini gösteriyor. Anna, evliliğin güvenli ama ruhsuz yapısından çıkıp tutkunun peşine düştüğünde yalnızca bir adamı seçmiş olmuyor aynı zamanda toplumun kendisi için çizdiği sınırları da reddediyor. Fakat toplum, özellikle kadın söz konusu olduğunda affetmiyor. Erkeklerin sadakatsizliği tolere edilirken Anna’nın aşkı bir ahlak suçuna dönüşüyor. Bu çifte standart, romanın en sarsıcı taraflarından biri.
Romanın diğer hattında Levin’in içsel arayışı var. Levin bana göre Tolstoy’un vicdanı gibi. O, modernleşen Rusya’da anlam arayan bir insan. Toprak, emek, aile, inanç… Hepsini sorguluyor. Anna’nın trajik düşüşü ile Levin’in anlam arayışı yan yana geldiğinde roman bir aşk hikâyesinden çıkıp varoluşsal bir sorgulamaya dönüşüyor.
Ben bu romanı okurken en çok şunu düşündüm: Toplum, bireyin mutluluğunu gerçekten önemser mi, yoksa düzenin devamını mı? Anna’nın yalnızlaşması bana göre sadece kişisel bir trajedi değil kolektif bir yargının sonucu. Dışlanma, utanç ve görünmezleşme insanı içeriden kemiren bir şiddet biçimi.
Tolstoy’un dili sakin ama acımasız. Karakterlerini yargılamıyor onları bütün çelişkileriyle gösteriyor. Bu yüzden roman hâlâ güncel. Çünkü aşk, evlilik, sadakat, toplumsal normlar ve bireysel özgürlük hâlâ tartışma konusu.
Benim için Anna Karenina “aşk her şeyi çözer” diyen romantik bir metin değil. Aksine aşkın tek başına yetmediğini ve insanın sadece kalbiyle değil, yaşadığı toplumla da mücadele ettiğini gösteren güçlü bir roman. Ve belki de en çok şunu söylüyor: İnsan bazen sevdiği için değil yalnız bırakıldığı için yıkılır.
·
39 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.