Masumiyetin Uçurumunda Bir Bekçi: Holden’in Varoluşsal Hezeyanı-Jerome_David_Salinger608.jpg)
Amerikalı yazar J.D. Salinger tarafından kaleme alınmış bir roman olan “Çavdar Tarlasında Çocuklar” 1951 yılında yayımlanmıştır.
Eser, Holden’ın ergenliğin ve yetişkinliğin karmaşık hislerini aşma yolculuğu olarak tanımlanabilir. Gençlik sancılarına, toplumsal ilişkilere ve sorunlara odaklanmaktadır. Karakterin iç dünyasında verdiği savaş ise özellikle sert bir üslupla anlatılmıştır.. Holden, çevresi tarafından anlaşılmadığını düşünür ve hayata karşı içten içe çaresiz bir öfke besler. Bu durum, karakterin diline ve üslubuna yansımakta, düşüncelerini ve duygularını argo bir şekilde aktarmasına sebep olmaktadır. Hatta bu yüzden roman ağırlıklı olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde, özellikle lise müfredatlarında ve halk kütüphanelerinde, yayımlandığı 1950'li yıllardan 2000'li yılların başına kadar uzanan geniş bir zaman diliminde defalarca yasaklanmıştır.
Holden, toplumun ve insanların sahteliğine karşı güçlü bir isyan duygusu taşır. Okulundaki yozlaşmışlık, yetişkinlerin yüzeysel davranışları ve kişilerin birbirlerine karşı sergiledikleri sahte tutum onu rahatsız eder, bu nedenle toplumun beklentilerine uymak yerine kendi değerlerini ve özgünlüğünü korumaya çalışır. Bu eleştirel bakış açısı, ona toplumdaki sorunları ve yanlışlıkları sorgulama fırsatı sunarken isyankâr tarafını da sürekli güdülemektedir. Fakat karakterin en ilginç yanı ve kitabın çok daha popüler hale getiren, hâlâ içindeki çocuğun masumiyetini korumasıdır.
Holden ‘in masumiyeti temsil ettiğini söylerken akıllara şu soru gelebilmektedir. Eserin içinde Holden defalarca yalan söylerken nasıl masumiyeti temsil edebilir? Buradaki temel nokta Holden ’in yalanları, kendi çıkarına ve ya başkalarına zarar verme amaçlı değildir. Bu yalanlar içinde bulunduğu sıkıntılı durumlardan kaçış olarak sığındığı düşüncelerdir. Holden ‘in yalanları yetişkinlerin yalanları gibi statü kazanmak, gerçek niyetlerini gizlemek veya kibirlerini tatmin etmek için değildir. Özetle başa çıkamadığı travmalara ve katlanamadığı riyakâr tavırlara karşı ürettiği kendi hakikatini inşa etme çabasıdır. Holden, aslında ağır bir travmanın, kardeşi Allie'nin ölümünün yasını tutmaktadır. Evrenin bu adaletsizliğine duyduğu öfke, onu gerçeklikten koparmıştır ditebiliriz.
Kitapta dikkat çeken başka bir olgu ise Holden’ın dilinden düşürmediği ve adeta bir zehir gibi etrafını sardığını düşündüğü o meşhur kelime: ‘’Sahte.‘’ Holden, yetişkinlerin dünyasını bir riyakârlık panayırı olarak görmektedir. İnsanların toplum içinde kabul görülmek için takındıkları maskeler, ona son derece iğreti gelmektedir. Buna örnek olarak ‘’okuldaki müdürün zengin velilere sahte gülümsemeler dağıtması veya sinema salonunda uyduruk bir filme ağlarken kendi öz çocuğunun ihtiyaçlarına körleşen kadın tablosu, bu çürümenin en somut nişanesidir. Toplum içindeki aşırı duygusal ve yapay melodramlar, ince ruhlu ve merhametli olduğunun bir nişanesi gibi algılanmakta ve sahteliklerini bir zırh gibi korumaktadır. Romanın yıllarca sansürlenip yasaklanmasının asıl nedeni de tam olarak burada gizlidir. Yetişkinler dünyası ve otoriteler; küfürlü dili veya müstehcenliği bahane etseler de, asıl korktukları şey Holden’ın onların maskelerini acımasızca düşürmesidir. Sistem, kendi kokuşmuşluğunu yüzüne vuran bu çocuğun sesini kısmak için sansürü bir silah olarak kullanmıştır.
Romanda tuhaf gibi görünen ve tekrarlanan başka bir soru daha vardır. Holden ‘in taksicilere sorduğu "Central Park'taki göl donduğunda ördekler nereye gider?" sorusudur.
Bu soru her ne kadar basit gibi görünse de içinde söz sanatı barındırmakta ve benzetme yapılmıştır. Okuldan atılmış, çocukluk bitmiş, evi terk etmiş, zorlaşmış bir hayat karşısında nereye gideceğini bilemeyen bir Holden anlatılmaktadır. Bu soru aslında Holden için tutunacak bir dal, sığınacak bir yer arayışıdır.
‘’Çavdar Tarlası ‘’ metaforuna gelecek olursak edebiyat tarihinin en dokunaklı metaforlarından biridir. Holden, kız kardeşi Phoebe'ye büyüyünce ne olmak istediğini anlatırken o unutulmaz resmi çizer: "Düşünüyorum da, böyle binlerce küçük çocuk çavdar tarlasında oyun oynuyor. Çevrelerinde benden başka kimse yok, yani hiçbir büyük yok. Ben de o sarp uçurumun kenarında durmuşum. Ne yapıyorum? Uçuruma yaklaşan çocukları yakalıyorum. (...) İşte ben bütün gün sadece bu işi yapardım. Çavdar tarlasında çocukları yakalayan biri olurdum."
Buradaki uçurum, çocukluğun masumiyetinden yetişkinliğin acımasız ve sahte dünyasına düşüşü simgeler. Holden, zamanın acımasız tekâmülünü durdurmak ister. Kendi kardeşi Allie'nin çocuk yaşta ölümünü engelleyememiştir; bu travma, onu diğer tüm masumiyetleri korumaya iten felsefi bir bekçi, bir nevi kurtarıcı olma hayaline sürüklemektedir.
Sonuç olarak Salinger’ın bu eserinde kendi hayatımızdan ve kendimizden parçalar buluruz. Uçuurumdan düşenin salt Holden olmadığını anlarız. Bu acı gerçekler gündelik bir yaşamın gerçekliği çok başarılı bir şekilde bize aktarılmıştır. Sadece romanın başındaki Holden ile sonundaki Holden arasında bir olgunlaşma belirtisi görünmemektedir. Yani sorunlar için bir başa çıkma sentezi yapılmamıştır. Roman zihinsel bir çöküşe giden bir patinaj gibi kalmıştır. Holden’ın acısı gerçektir, ancak bu acıyı yaşama biçimi son derece konforlu ve imtiyazlıdır.
Rıdvan KANCA
·
49 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.