Bu kitabı okurken hissettiğim şey şu oldu:
yazar bir şey anlatmaktan çok, zihnimi dürtüyor. Net cevaplar vermiyor, “şu böyledir” demiyor; sürekli soru açıyor, kavramları yan yana koyuyor, bazen de bilerek rahatsız ediyor. Zaten bence kitabın gücü tam burada.
İslam düşüncesi, modern akıl, pagan refleksleri, bilim, metafizik, dil, insanın anlam üretme çabası… Hepsi aynı düzlemde konuşuluyor ama hiçbirine romantik bir kutsallık yüklenmiyor. Özellikle İslam’ın erken dönem düşünsel dinamizmiyle, zamanla ortaya çıkan donuklaşma arasındaki fark çok çarpıcı bir şekilde hissettiriliyor. Okurken sık sık “bu mesele aslında bugünle ilgili” diyorsunuz.
Kitapta hoşuma giden şeylerden biri, din–bilim karşıtlığı gibi yüzeysel tartışmalara hiç girmemesi. Daha çok “insan neden anlam üretmek zorunda hisseder, ne zaman bunu reflekslere ve tabulara dönüştürür?” sorusu etrafında dolaşıyor. Pagan refleksleri, umum belva, akıl–vahiy ilişkisi gibi kavramlar burada birer teori değil, zihinsel alışkanlıklar gibi ele alınıyor.
Metin kolay okunuyor ama hafif değil. Bazı yerlerde durup düşünmeden devam edemiyorsunuz. Hele ki psikoloji, felsefe ya da din düşüncesine az çok ilginiz varsa, satır aralarında sürekli başka kapılar açılıyor. Benim için kitap “bitince kapanan” bir şey olmadı; not aldım, geri döndüm, bazı kavramları tekrar düşündüm.
Şunu da eklemek lazım: Bu kitap herkes için değil. Net cevap arayan, kesin doğrular isteyen ya da rahatlatıcı bir metin bekleyen biriyseniz zorlayıcı olabilir. Ama soru sormayı seven, düşünsel konfor alanı biraz sarsılsın isteyen biriyseniz çok besleyici.
Özetle:
Muhtelif 1, okura ne düşüneceğini söylemiyor ama nasıl düşünmeye alıştığını sorgulatıyor. Bence asıl meselesi de tam olarak bu
·
16 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.