"Deliler", uzaylılar ve toksik ilişkiler1000Kitap
Alfa Ayının kabileleri Philip K. Dick’in; gerçeklik, komplo, zaman, delilik, zihin okuma, kehanet ve dünya dışı canlılar gibi sık irdelediği kavramlar çerçevesinde kurulu bir roman; bir evlilik çatışmasından yola çıkarak gezegenler arası savaş ve komplolara varan bir casusluk öyküsüne evrilen, sürükleyici ve keyifli bir öykü. Aynı zamanda delilik ve toplumsal yargılar üzerine de bir eleştiri. Konusu kısaca şöyle;
Güneş sistemindeki gezegenler, uydular ya da diğer gezegen sistemlerinin her birinde kendine özgü canlılar ve kültürler yaşamaktadır. Dünya (ki o da kendi içinde komünizm ile kapitalizm kavgası içindedir) ile Alfalılar arasında yıkıcı bir savaş gerçekleşmiş dünya kazansa da hassas bir denge ortaya çıkmıştır. Alfa sisteminin uydu gezegenlerinden biri olan alfa ııı m2 tam bu dengede sıradışı bir konuma gelmiştir. Bu uydu, yerleşimcileri aslında bir akıl hastanesi personeli ve hastalarından oluşan küçük bir koloni görünümündeyken savaş kargaşası sırasında hastaların denetimsiz bir özgürlüğe kavuştuğu kendine özgü bir yere dönüşmüştür. Hastalar, hastalıklarının çeşidine göre kendi içlerinde kabilelere ayrılmış ve ortak bir komisyonla uydu gezegeni yönetmeye başlamışlardır. Bu kabilelerin her biri hastalıkların çerçevesine göre şekillenmiş, kimi agresif ve saldırgan, kimi depresif ve içe kapanık, kimi hayaller ve sanrılarla yaşayan, kimi çöplük içinde, kimi de sürekli komplo teorileri ve şüphecilik içinde yaşayan çeşitli halklara sahiptir. Bu halklar kendilerini hasta olarak değil farklı özelliklere sahip topluluklar olarak görmektedir. P. K. Dick bu tabloya bir de telepati, kehanetler, görüler gibi çeşitli özellikler eklemiştir ki bunların hangisinin gerçek hangisinin hastaların sanrısı olduğu da sürekli birbirine karışır. Alfa III m2 işte bu halde, bir ölçüde uyum içinde yaşayan halklardan kurulu kendi yağıyla kavrulan bir gezegen halindedir.
Kahramanımız Chuck smulakr adı verilen yarı otonom robotlar için senaryo (komünizm karşıtı propaganda metinleri) yazan bir CIA çalışanıdır. Eşi Mary ile uzun süren geçimsizliği sonucunda ayrı bir eve çıkmış, boşanmanın ve eski eşinin yarattığı tahribat ile ölümü düşünecek noktaya gelmiştir. Karamsarlığı, komşuları; zamanı beş dakika geriye alarak kurbanları ölümden döndüren bir polis ve zihin okuma becerisine sahip yumuşakça benzeri ganymedli bir yaratık olan hamur-çamur sayesinde yok olmaya başlar.
Mary ile anlaşmazlıklarının temelinde Chuck’ın yeterince para kazandırmadığı halde bırakmaya da yanaşmadığı işi vardır ki o bu işinden memnundur. Mary, boşandıktan sonra bile Chuck’ın senaryo yazma yeteneğini çok daha kazançlı bir işte kullanması için onu zorlamaktadır. Amacı eski eşinin kazancı sayesinde rahat bir yaşama kavuşmaktır. Bunun için ünlü bir TV programcısı Hentman ile iletişime geçerek Chuck’ı kendisi için çalışmaya ikna etmesine çalışacaktır. Hentman ise dünyanın eski düşmanı Alfalılar ile gizli ortaklıları bulunan ve çıkarı için her şeyi yapabilecek bir iş adamıdır. Kahramanlarımız Alfa III m2 uydu gezegeninin özel statüsü sebebiyle kendilerini karmaşık bir macerada bulacaklardır.
Alfa III m2 gezegeni üzerinde insanlar yaşasa da dünyadan özerk bir ara bölge halinde olduğundan dünyalılar ile alfalılar arasında var olan bir çekişmenin odağı halindedir. Her taraf burayı kendi egemenliğine almak istemektedir. Böylece bir yanda CIA çalışanı Chuck ile Alfa III m2 deki “delileri” inceleme teklifi almış eski eşi Mary, diğer yanda Alfalıların ortağı ve pragmatist şovmen Hartman, Alfalı ve dünyalı gizli servisler ile kendilerini herkesten korumaya çalışan hastalar arasında geçecek olan öykümüz kurgulanır. Neredeyse her taraf kendi komplosunu hayata geçirmeye çalışacak ve işler giderek karışacaktır.
P.K. Dick bu yaratıcı ve keyifli öyküsüyle akıl hastalıklarını kendi süzgecinden geçirirken normalin ve gerçeğin ne olduğunu da sorgular. Hastalık tiplerinin ayrıntılı profilleri belirgin bir sınır çizse de kendisini hasta görmediği halde hasta olanlar ya da hasta göründüğü halde olmayanlar arasındaki gri çizgi de sorgulanır.
Öyküde öne çıkan temalardan başka biri de “kocasını bitiren hırslı kadın” dır. Mary ve çevresinde gelişen olaylar aslında bu tip kadınlara yönelik de bir taşlama da oluşturur. Evlilikle de bağdaştırılan genel güvensizlik ve şüphecilik de öykünün sonuna kadar süren bir başka malzemedir ve sevgi ve güven ile değiş tokuş edilmeye çalışılır.
Öyküde yine dikkat çeken bir başka konu da Chuck karakteriyle temsil edilen “kendine yeten” insandır. Chuck işinden memnun olan bir adamın çok da ihtiyaç duymadığı şeyler (daha çok para ve kariyer) için yaşamından vazgeçmemesini simgeler. Dick bu karakterle belki de kendisine yönelen ya da şahit olduğu “hep daha fazlası” arayışına da yanıt vermeye çalışmıştır.
Zekice yaratılmış dolambaçlı kurgusu ve nükteli eleştirelliği ile kendine özgü fantastik dünyalarından bir başkasını daha yaratmış olan Dick’in, Alfa Ayının kabileleri romanı, bilimkurgu sevenler için kaçırılmayacak bir klasik, toplumsal eleştiri tutkunları için ise keyifli bir edebi okuma.
·
66 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.