Gerçek Delilik Hangisi?
Anton Chekhov’un bu kısa ama sarsıcı hikâyesi, akıl hastanesi olarak kullanılan küçük bir koğuş üzerinden toplumun kayıtsızlığını ve insanın acıya karşı geliştirdiği felsefi savunmaları sorgular.
Hikâye, taşra hastanesinde görev yapan Doktor Ragin’in Altıncı Koğuş’taki hastalardan biri olan Ivan Gromov’la yaptığı konuşmalar etrafında ilerler. Başlangıçta Ragin, acının ve haksızlığın fazla önemsenmemesi gerektiğini düşünen, stoacı bir bakışa sahiptir. Ona göre insan, yaşanan kötülükleri fazla büyütmeden hayatına devam etmelidir.
Fakat Gromov’un sorgulamaları bu düşünceyi sarsar. Çünkü Gromov, acının gerçek olduğunu ve onu görmezden gelmenin aslında bir tür duyarsızlık olduğunu savunur. Bu tartışmalar ilerledikçe doktor ile hasta arasındaki sınırlar bulanıklaşmaya başlar.
Hikâyenin en sarsıcı yanı da burada ortaya çıkar:
Toplumun “akıllı” dediği kişi ile “deli” dediği kişi arasındaki çizgi düşündüğümüz kadar net değildir.
Felsefi açıdan eser, insanın acı karşısındaki tavrını sorgular. Sosyolojik açıdan ise bürokrasinin ve ilgisizliğin insan hayatını nasıl değersizleştirdiğini gösterir. Çehov küçük bir koğuşu anlatarak aslında bütün bir toplumun vicdanını sorgular.
Ayrıca hikâyenin sonu gerçekten beklediğim gibi bitmedi. Daha farklı bir son olacağını düşünmüştüm; fakat tam da bu beklenmedik bitiş, kitabın bıraktığı etkiyi daha da ağırlaştırıyor.
·
206 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Gerçek delilik azınlığın olduğu taraftadır bence. Bazı şeylerin azınlığa ve çoğunluğa verdiği farkındalıklar, yükler vb. aynı kuvvette ve algılama düzeyinde olmaz.
Haklısınız. Zaten Çehov’un sorguladığı nokta da biraz bu gibi geliyor bana: Delilik gerçekten zihinsel bir durum mu, yoksa çoğunluğun normlarına uymayan kişinin üzerine yapıştırılan bir etiket mi? Bazen toplumun “akıl” dediği şey de sadece alışılmış olana uyum sağlamak olabilir. Peki bugün bu sınır gerçekten doğru çizilebiliyor mu? Modern psikiyatri ve bilim ölçütler geliştirmiş olsa da, toplumsal normların ve güç ilişkilerinin bu ayrımı hâlâ etkilediğini söylemek mümkün gibi.