Momo Üzerine
Michael Ende’nin ölümsüz yapıtı Momo, modern insanın zamanla olan sancılı bağını bir çocuk masalı örtüsü altında anlatan sarsıcı bir toplum eleştirisidir. Kitabı derinlemesine incelediğimizde, karşımıza sadece bir zaman hırsızlığı öyküsü değil, aynı zamanda insanın öz ruhundan kopuşuna tutulmuş bir ayna çıkar. Bu anlatıda duman adamlar, aslında dışarıdan gelen yabancı düşmanlar değil; insanın içindeki "daha çok, daha hızlı, daha verimli" olma hırsının ete kemiğe bürünmüş halidir. Onlar, insanları birer düzeneğe dönüştürmek isterken boş vakitleri "çöpe atılmış anlar" gibi hissettirirler. Bir dostu ziyaret etmek, bir çiçeğe su vermek ya da sadece pencereden dışarı bakmak, onların gözünde birer kayıptır.
Bugünün dünyasında her anımızı bir kazanca ya da bir içeriğe dönüştürme baskısı, tam olarak bu duman adamların purolarından yayılan o zehirli ve donuk dumanı andırır.
Momo ve Beppo, bu gri kuşatmaya karşı iki farklı ama birbirini tamamlayan direniş biçimini temsil ederler. Momo’nun gücü bir şey "yapmakta" değil, sadece "orada olmakta" gizlidir. O, kimseyle yarışmaz ve kimseyi yargılamaz; onun o eşsiz dinleme yetisi, aslında karşısındakine kendi değerini geri vermektir. Momo sayesinde insanlar, dış dünyanın gürültüsünden sıyrılıp kendi iç seslerini duymaya başlarlar. Beppo ise "yol süpürme" felsefesiyle modern dünyanın "hedef odaklılık" takıntısına karşı çıkar. Onun için önemli olan yolun sonu değil, o anki fırça vuruşudur. Eğer sadece bitiş çizgisine bakarsak, aradaki yaşamı ıskalarız. Beppo bize yavaşlamanın bir geride kalmışlık değil, bir yaşam ustalığı olduğunu kanıtlar.
Ende, zamanın mekanik bir kavram olmadığını "Zaman Çiçekleri" simgesiyle anlatır. Her insanın gönlünde, o kişiye özel bir zaman çiçeği açar. Eğer zamanımızı sevgiyle, merakla ve ilgiyle yaşarsak bu çiçekler canlanır; ancak zamanı sadece biriktirmek için dondurursak, o çiçekler solar ve duman adamların purolarına tütün olur. Yani kalple hissedilmeyen her an, aslında hiç yaşanmamış sayılır. Sonuçta Momo bize şunu fısıldar: Hayatın hızı arttıkça, hayatın anlamı seyreltilir. Duman adamları yenmenin yolu onlarla savaşmak değil, Momo gibi durup dinlemek ve Beppo gibi sadece önümüzdeki tek bir adımı sevgiyle atmaktır.
·
40 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.