Zorlu Bir Yolculuk
Kadınlar Günü vesilesiyle Virginia kendine ait bir oda kitabını okumak istedim. İnternetteki yorumlara baktığımda bunun yazarın “en kolay okunan” kitabı olduğu söyleniyordu. Bu yüzden Woolf’la tanışmak için iyi bir başlangıç olacağını düşündüm. Ancak okumaya başladığımda kitabın benim için hiç de kolay olmadığını fark ettim.
Kitapla birlikte bazı araştırmalar yapmak durumunda kaldım. Öncelikle deneme türü nasıl okunur, bilinç akışı tekniği nedir gibi konulara baktım. Bu süreçte kitaba ara verdiğim de oldu. Bu iki kavramı anlamaya çalışmak bir yandan ufuk açıcıydı ama bir yandan da okumayı benim için daha yorucu hale getirdi.
Kitap altı bölümden oluşuyor. Okurken her bölümü tek oturuşta bitirmeye çalıştım. Metin kısa olsa da kısa olması kolay anlaşılır olduğu anlamına gelmiyor. Yine de bir bölümü kesmeden okumak, düşünce akışını takip etmeyi biraz daha kolaylaştırdı diyebilirim.
İlk bölümde yazar bir üniversite kampüsünde yürürken çimenlere kadınların basmasının yasak olmasından bahsediyor. İlk eşitsizlik vurgusu burada başlıyor. Ardından bir yemek sahnesi var; bu sahnede masada su ve şarap bulunuyor. Kadınlara su, erkeklere ise şarap sunulması üzerinden hem eşitsizliğe hem de kadınlara sunulmayan imkânlara dikkat çekildiğini düşündüm. Bu bölümlerde Woolf birçok yazardan söz ediyor; hem erkek yazarları hem de bazı kadın yazarları örnek veriyor. Kadın yazarların zaman zaman kendi kimliklerini gizleyerek yazmalarını eleştirirken, erkek yazarların kadınlar hakkında yazıp onları tanımlıyor olmasını da sorguluyor gibi geldi bana.
Üçüncü bölüm ise benim en çok dikkatimi çeken bölümlerden biri oldu. William Shakespeare’in bir kız kardeşi olsaydı ne olurdu sorusu üzerinden bir düşünce deneyi yapıyor. Shakespeare’in sahip olduğu yetenek ve başarıyı düşünürken, aynı yeteneğe sahip bir kız kardeşinin aynı imkânlara sahip olup olamayacağını sorguluyor. Burada aslında aynı aileden gelen ama aynı haklara sahip olmayan iki kişinin üzerinden büyük bir eşitsizlik anlatılıyor. Bunu dünyaya uyarladığımızda da aynı dünyada yaşıyor olsak bile erkeklerin çok daha fazla avantaja sahip olduğu fikrine bağlanıyor.
Dördüncü bölümde Woolf kadın yazarlardan söz ediyor; beğendiği bazı kadın yazarları anıyor ve onlardan örnekler veriyor. Beşinci bölümde ise edebiyatta pek değinilmeyen kadın–kadın ilişkilerine değindiğini düşündüm.
Altıncı ve son bölümde yazar pencereden dışarı bakıyor ve arabadan inen insanları görüyor. Bu sahneden benim anladığım şu oldu: hayat normal akışında devam ediyor, fakat eşitsizlik de aynı şekilde devam ediyor. Woolf burada kadınların birbirine nasıl destek olabileceği üzerine de düşünmeye çağırıyor gibi geldi bana. Eğer bir şey yapılmazsa bu düzenin aynı şekilde süreceğini ima ediyor.
Kitabın tüm cümlelerini tamamen anladığımı söyleyemem. Ama bölümler ilerledikçe yazarın neyi anlatmak istediğini yakalamaya çalıştım. Konu olarak ele aldığı mesele önemli: kadınların edebiyattaki yeri, hatta çoğu zaman yerinin olmaması. Okuması benim için zorlayıcı olsa da üzerine düşündüren bir metin olduğunu söyleyebilirim.
Virginia Woolf’la ilk karşılaşmam zor ama düşündürücü oldu. Kitap boyunca kadınların yazabilmesi için özgürlük, maddi bağımsızlık ve kendilerine ait bir alan gerektiğinin üzerinde duruyor. Aslında verdiği en güçlü umut da şu düşünce: Eğer kadınlar yazmaya, üretmeye ve kendi seslerini duyurmaya devam ederse Shakespeare’in kayıp kız kardeşi bir gün ortaya çıkabilir. Belki ileride bu kitabı tekrar okuduğumda bana başka kapılar da açar.
·
38 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
