Etkisinden uzun süre çıkamayacağımı düşündüğüm bir kitap oldu. Bazı kitaplar sadece okunmaz…
İnsanı kendisiyle yüzleştirir.
Okurken fark ettim ki, doğru yaptığımı sandığım pek çok yanlış varmış. İnsan bazen bazı şeyleri bildiğini sanıyor ama aslında ne kadar yanıldığını fark etmiyor.
Mesela ben, gıybet edilen bir ortamda konuşmazsam o günaha dahil olmam diye düşünürdüm. Sessiz kalmanın yeterli olduğunu sanırdım. Oysa bunun başlı başına bir yanılgı olduğunu fark ettim. Okudukça birçok konuda kendimle yüzleştim. Açıkçası hem mahcup oldum hem de kendime kızdım.
Ama yine de “bunda da vardır bir hayır” diyorum. Çünkü insan bazen yüzleşmeden değişemiyor.
Bu yüzden kitaptan birazcık bahsetmek istiyorum.
İnsan en çok günahı dili yüzünden işler. Bu yüzden dili kontrol etmek, insanın ahlâkını ve imanını koruması için çok önemlidir. İmam Gazali’ye göre dil, insanın en tehlikeli organlarından biridir.
“Dil belası” denildiğinde özellikle şu konulara dikkat etmek gerekir:
• Gereksiz konuşmamak
• Yalan söylememek
• Gıybet ve dedikodudan uzak durmak
• Kalp kıracak sözleri terk etmek
• Sadece doğru ve faydalı sözler söylemek
Yani “dilini bağlamak”; ne zaman konuşacağını, ne zaman susacağını bilmektir.
Dil küçük gibi görünse de yalan, gıybet ve iftira gibi büyük günahlar çoğu zaman onunla işlenir. Üstelik dilin zararları çoğu zaman fark edilmez. İnsan bazen basit sandığı sözlerle başkalarının kalbini kırabilir ve farkında olmadan günaha girebilir.
Bu yüzden bazen susmak konuşmaktan daha hayırlıdır.
İmam Gazali bu konuda şöyle bir ölçü verir:
• Sözün faydalıysa konuş
• Zararlıysa sus
• Şüpheliyse yine sus
Tasavvufta meşhur bir söz vardır:
“Dil aslan gibidir; serbest bırakırsan seni parçalar.”
Gerçekten de kontrol edilmeyen bir dil insanı hem günaha hem de insanlarla sorunlara sürükleyebilir.
Yalanın aslında ne kadar ağır bir günah olduğunu düşündüğümde içim biraz burkuluyor. Çünkü çoğu zaman farkında bile olmadan ne kadar kolay yalan söyleyebildiğimizi görüyorum. Hatta bazen “bu en ufak yalan sayılmaz” diye düşündüğümüz şeyler bile aslında bir yalanın başlangıcı olabiliyor.
Özellikle çocuklarla konuşurken…
Hepimizin zaman zaman yaptığı bir şey var:
“Gel sana çikolata vereceğim.”
Ben de özellikle yeğenlerime bunu bazen söylediğimi fark ediyorum. O an masum bir şey gibi geliyor; onları susturmak, oyalamak ya da yanımıza çağırmak için söylenen küçük bir söz gibi…
Ama sonra düşünüyorum:
Acaba farkında olmadan çocuklara yalanı mı öğretiyoruz?
Belki de onlar bizden gördüklerini öğreniyorlar.
İmam Gazali’ye göre yalan, insanın ruhunu zedeler ve güveni yok eder. Ona göre yalan söylemek sadece Allah katında büyük bir günah değil, aynı zamanda insanlar arasındaki güveni de zedeleyen bir davranıştır.
Küçük gibi görünen her yalan, insanın karakterinde iz bırakır. Bu yüzden doğruluğu hayatın her anında rehber edinmek gerekir.
Belki de doğruluk; büyük sözlerden değil, tam da bu küçük anlarda gösterdiğimiz hassasiyetten başlıyor.
Çünkü bazen en küçük sandığımız şeyler bile, aslında en büyük dersleri içinde barındırıyor.
Okunmaya değer bir kitap…
İnsana kendini sorgulatıyor, diliyle işlediği günahların farkına varmasını sağlıyor ve insanın kendine çekidüzen vermesine vesile oluyor.
Hatam ya da eksiğim olduysa affola.
Okuyacak olanlara şimdiden keyifli okumalar dilerim.
·
123 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.