Yüzyıllar öncesinden bugüne ulaşan bazı eserler vardır ki, onları okurken yalnızca kelimelerle değil, kalple de karşılaşırsınız. 13. yüzyılın büyük bilgesi Şeyh Sadi Şirazi’nin kaleme aldığı Bostan ve Gülistan da işte böyle eserlerdir. Bu kitapları okurken insan, sanki uzak bir zamanın bahçesinde dolaşır; bir yandan güllerin kokusunu içine çeker, bir yandan da dikenlerin hatırlattığı hayat dersleriyle yüzleşir.
Bostan, baştan sona şiirle örülmüş bir ahlâk bahçesidir. Her beyitte insanın iç dünyasına dokunan bir hikmet saklıdır. Sadi, adaleti anlatırken sadece bir yöneticiden söz etmez; aslında her insanın kendi vicdanında adil olması gerektiğini hatırlatır. Merhameti işlerken, bir başkasının acısını hissetmenin insanı nasıl yücelttiğini gösterir. Bostan’ı okurken insan, kendi eksiklerini fark eder ama bu fark ediş acı değil; umut doludur. Çünkü her hikâye, insana daha iyi olabileceğini fısıldar.
Gülistan ise daha sade ama bir o kadar da etkileyicidir. Kısa hikâyeler, nükteli sözler ve hayatın içinden örneklerle doludur. Bazen bir cümlede derin bir öğüt saklıdır; bazen küçük bir olay büyük bir gerçeği ortaya koyar. Sadi’nin dili öyle içtendir ki, okurken sanki bir dostunuz size hayatı anlatıyormuş gibi hissedersiniz. Gülümsetirken düşündürür, düşündürürken kalbe dokunur.
Bu iki eser insana şunu hatırlatır: Gerçek değer; malda, makamda ya da gösterişte değil, güzel ahlâktadır. İnsan kırılgan bir varlıktır; hatalar yapar, düşer, yanılır. Fakat merhamet, sabır ve tevazu ile yeniden ayağa kalkabilir. Sadi’nin satırlarında insanın hem zaaflarını hem de yüceliğini görmek mümkündür. Belki de bu yüzden Bostan ve Gülistan yalnızca geçmişin değil, bugünümüzün de aynasıdır.
Sonuç olarak, bu eserleri okumak bir bahçede yürümek gibidir. Güllerin güzelliği ruhu beslerken, dikenlerin varlığı insanı olgunlaştırır. Bostan kalbi şiirle ısıtır, Gülistan ise aklı hikmetle aydınlatır. Ve insan kitabı kapattığında, içinde küçük ama değerli bir değişimin başladığını hisseder. Çünkü Sadi’nin sözleri yalnızca okunmaz; yaşanmak ister.
·
44 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.