Şimdi Dava hakkında konuşurken insanın içi biraz garip oluyor. Daha ilk sayfalardan insanın yakasına yapışıyor. Hani bazen sabah uyanırsın da içinden sebepsiz bir huzursuzluk olur ya… İşte kitabın hissi tam olarak o. Kitabın başında Josef K. bir sabah uyanıyor ve adamı tutukluyorlar. Ama ortada ne suç var, ne açıklama var. Adam diyor ki “lan ben ne yaptım?” kimse doğru düzgün cevap vermiyor. İşte tam burada Franz Kafka bize aslında mahkemeyi falan anlatmıyor. Adamın derdi bambaşka. Düşün şimdi… Hayatta bazen insan kendini suçlu gibi hisseder ama nedenini bilmez ya. Sanki görünmeyen bir mahkeme var. Patronun bakışı, toplumun beklentisi, aileni hayal kırıklığına uğratma korkusu… Hepsi görünmez bir dava açmış sana. Sen de Josef K. gibi koşturuyorsun “Ben ne yaptım lan?” diye. Ama cevap yok. Kitapta mahkemeler var ama ortada gerçek bir adalet yok. Hakimler var ama kim oldukları bile belli değil. Kurallar var ama kimse açıklamıyor. Kafka sanki bize şunu diyor gibi: “Oğlum dünya zaten böyle bir yer.” Bürokrasi, sistem, toplum… hepsi kocaman bir labirent. Sen de içinde dolanıp duruyorsun. En acayip tarafı şu Josef K. başta çok dik duruyor. “Ben suçsuzum kardeşim” diyor. Ama zaman geçtikçe sistem adamın psikolojisini kemiriyor. Yavaş yavaş adamın kafasına bir kurt düşüyor: “Lan acaba gerçekten suçlu muyum?” İşte Kafka’nın olayı tam burada. Çünkü sistem bazen seni suçlu olduğuna bile ikna edebiliyor. Okurken bazen diyorsun ki “bu ne saçma mahkeme lan”. Sonra bir anda fark ediyorsun ki aslında kitap mahkemeyi değil insanın çaresizliğini anlatıyor. Hani bazı durumlar vardır; ne yaparsan yap çıkamazsın içinden. Derdini anlatamazsın, açıklama alamazsın. İşte Dava tam o hissin romanı. Ama kitabın en sağlam tarafı şu: Kafka sana hiçbir şeyi açık açık söylemiyor. Adam böyle gizli gizli vuruyor. Okurken bir anda durup düşünüyorsun: “Lan bu dava Josef K.’nın mı, yoksa bizim mi?” Benim kitaptan aldığım vibe şu oldu. İnsan bazen hayatın içinde görünmez bir yargılamanın sanığı gibi yaşıyor. Kim yargılıyor belli değil, suç ne belli değil ama savunma yapmaya çalışıyorsun işte. Ve Kafka bunu öyle süslü püslü anlatmıyor. Soğuk, tuhaf, bazen de sinir bozucu bir şekilde anlatıyor. Ama zaten olay da bu. Kitap seni rahatsız etmek için yazılmış gibi. Son sayfayı kapattığında şöyle bir his kalıyor içerde: “Hayat da biraz böyle değil mi zaten?” Yani özetle Dava öyle herkesin eline alıp keyifle okuyacağı bir kitap değil. Ama insanın beynine çivi gibi çakılan bir kitap. Okurken bazen sinir oluyorsun, bazen daralıyorsun ama bittikten sonra günlerce aklında dolanıyor. Kafka resmen şunu yapmış: Bir hikâye anlatmak yerine insanın içine küçük bir huzursuzluk bırakmış.
Ve işin en garip tarafı… Maalesef o huzursuzluk kitabı bitirince de gitmiyor.
·
474 Gösterim
1 Yorum
Harika bir inceleme olmuş. 👏Farklı, samimi ve kesinlikle çok doğru tespitlerle dolu. Özellikle "ben ne yaptım lan" kısmında çok eğlendim. Kesinlikle rahatsız edici bir kitap ve kesinlikle bilinçli olarak böyle yazılmış bir kitap. Bu vesileyle canım Kafka'nın ruhuna selam edeyim. ✨️
Ben bile kaç kere “bu adam ne yapmış lan” dediğimi hatırlamıyorum. İnanılmaz bir eser gerçekten.
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.