·387 syf.··Beğendi
···Okunma: 18 Mart 2026 13:56 "İnsanların bir zaafları da şu ki, kendileri nasıl bir ruh hâletinin hükmünde iseler, karşılarındakini de aynı tesirlerin altında zannediyorlar." Sayfa 198
Samiha Ayverdi (1905-1993), roman, hikâye, hatırat, tarih türünde bir çok eseri bulunan mutasavvıf bir yazar.
Okumuş olduğum Yolcu Nereye Gidiyorsun isimli eseri ise ilk defa 1944 yılında yayımlanan bir romanı. Burada bir şeyi farkettim: Eser 39 bölümden oluşuyor ve eser ilk yayınmandığında Samiha Ayverdi'de 39 yaşında. Bu, kendisinin bir tercihi miydi yoksa tamamen tevafuk mu bilemiyorum :)
Romanın ana karakterinin ismi Adli. Hikâye, Adli'nin çocukluğundan itibaren başlıyor ve gençlik devrine kadar devam ediyor. Hikâyedeki diğer karakterler; Adli'nin annesi, babası, kardeşleri, amcası, dayısı, yengeleri, arkadaşları, babasının arkadaşları gibi hep en yakınındakiler. Ve bir de Mecbûre, yani Adli'nin sevdiği kız... Hikâye, 19. Asrın sonu ile II. Meşrutiyetin hemen sonrası bir tarih aralığında ve İstanbul'da geçiyor. Arka fonda devrin siyaseti de kısaca yer alıyor. Meselâ Adli'nin amcası padişaha yakın bir şahsiyet iken, dayısı da bir meşrutiyet taraftarı bir ihtilalci olarak yer alıyor.
Adli, çocukluğundan itibaren sevmek ve sevilmek ihtiyacını hisseden ve bunun derdini yaşayan bir kişi. Peki çevresi onun bu ihtiyacına karşılık verebiliyor mu? Bu sorunun cevabı romanın içinde.
Eserin dili gerçekten muazzam. Samiha Ayverdi'nin daha önce okuduğum eserleri de yine dil ve üslup hususunda dikkat çekiciydi. Eserin akıcı bir metin olduğunu söyleyebilirim.
Velhasıl romanın isminden de anlaşılacağı üzere biz insanlar istisnasız bir şekilde birer yolcuyuz. Peki nereye doğru gidiyoruz? İlk başta ölüme doğru. Peki sonra? Zâten asıl mesele de bu sonrası. Bu sonrayı düşünerek, dert ederek yaşayabiliyor muyuz? İşte bu da imtihanımız.
Samiha Ayverdi, eserinde yer alan karakterlerin dünyevi sonlarını da bize sunuyor ve bizi yani okurunu bu yolculuk meselesinde düşünmeye davet ediyor.
Bu mesele alakanızı çekiyorsa Yolcu Nereye Gidiyorsun'u okuyabilirsiniz.
Herkese faydalı okumalar dilerim.