Değişen dünya düzeninde çok değil bir 10 sene sonra insanın yeri ne olacak? Dünyanın değişme hızı, değişen ve gelişen düşünce yapıları göz önüne alınırsa buna kesin ve net bir cevap vermek mümkün görünmüyor gibi. Şu zamana kadar dünya hep gelişti, değişti; tabii bu değişim şu zamana kadar bu kadar hızlı olmuyordu fakat hep oluyordu. Dünyaya hükmeden ve dünyayı yöneten kitlesel görüşler değişti; önceki zamanın en kabul gören ideolojisi, şu zamanın saçmalığı halini alabildi. Peki, bu kadar değişime rağmen yüzyıllardır değişmeyen tek şey neydi? İnsan ve insanın yeri. Yanlış anlaşılmasın; insan da değişti ama bu değişim, farklılaşan ideolojilerle beraber gelen ve radikal olmayan, insanın diğer varlıklardan üstün olduğu görüşünü sarsmayan değişimlerdi. İnsan hep diğer varlıklardan üstün tutuldu ve tabiri caizse dünyaya hükmetti.
Asıl tartışılması gereken mesele, bu düzenin ne kadar daha varlığını koruyabileceği. Yapay zeka sanıldığı kadar masum mu yoksa düşünülenden daha mı tehlikeli? İnsan gelecekte neyi hedefliyor? Gelişen sistem ve değişen ideolojik yapılar önümüzdeki 20-30 yılda insan için neyi planlıyor? Bu ve bunun gibi daha birçok soruyu düşündüren bir kitaptan bahsediyoruz. Kitabın anlattığı, adında saklı da denilebilir. Şu zamana kadar dünyaya hükmetmeyi başarmış Homo Sapiens, Homo Deus mu olmak istiyor yoksa bu yolda ilerlerken kendi sonunu mu hazırlıyor? Sorularla yeteri kadar değil ama fazlaca debelendiysek biraz kitap ve bende oluşturduğu izlenimlerden bahsetmek istiyorum.
Harari'nin Homo Deus'u aslında dünya tarihini ele alarak yakın gelecekte bizi ve diğer tüm varlıkları nasıl bir geleceğin beklediğini tartışan bir kitap. "Şu veya bu bekliyor" gibi çıkarımlardan ziyade, geçmişten bugüne olan değişimi aktararak yarın için düşünülebilecek, tartışılabilecek her türlü çıkarımı bizlere sunuyor. Tek bir alanla sınırlı kalmayarak tüm bilgi birikimiyle; sanat tarihinden dinler tarihine, Orta Çağ tarihinden yakın zaman tarihine kadar geniş çaplı bilgi aktarımıyla her türlü senaryoyu en ince ayrıntısına kadar düşünmemize olanak sağlıyor. Verdiği araştırma örnekleriyle konunun anlaşılmasını ve daha rahat yorumlanmasını, akılda daha net fikir ve görüşlerin oluşmasını sağlıyor. Ama dediğim gibi; tek bir fikir üzerinde durmanızdan ziyade oluşabilecek tüm sistemler üzerine düşünmenize olanak tanıyor.
Gelelim okurken bana hissettirdiklerine: Öncelikle belirtmeliyim ki okurken sürekli sizi düşündüren bir kitap ama bu düşündürmeler basit düşündürmeler değil ne yazık ki. Yeri geliyor beğendiğiniz videolardan, yeri geliyor attığınız veya aldığınız maillerden, yeri geliyor yapay zekaya sorduğunuz alelade bir sorudan olduğunca şüphe duyup üzerine düşünmeye başlıyorsunuz. E haliyle de basit bir e-postaya bile o kadar basit yaklaşamıyorsunuz. E-postayı geçelim; telefonla gerçekleştirdiğiniz en ufak aktivitede bile kendinizi dünya sistemi gibi büyük durumları düşünürken buluyorsunuz. Bunun kötü bir şey olup olmadığı elbet tartışılır fakat kitabın yapmak istediğini sonuna kadar yaptığı su götürmez bir gerçek; sizi içinde bulunduğunuz düzeni, sistemleri, hükümetleri, devletleri, kuruluşları, partileri ve aklınıza gelebilecek her türlü oluşumu kusursuz bir şekilde sorgulamaya itiyor. Spoiler olmadan örnek vermek gerekirse; kitabın ortalarında kullandığımız paranın gerçekliğini ve neden bu paraya bağlı bir hayat yaşadığımızı bile çok uzun bir süre kendi içimde tartışmak zorunda kaldım ve aslında kitabın yapmak istediği de tam olarak bu. Yani kitap amacına tam anlamıyla ulaşabiliyor.
Bundan sonra kitabı okuduğunda alması gerekeni hiç kuşkusuz alacağını düşündüğüm herkese kesinlikle önereceğim bir kitap olacak. Ve ara ara; zaman değiştikçe, ben değiştikçe veya bir şeyler benim için anlamsız ya da fazla anlamlı gelmeye başlarsa kapısını aşındırmaktan çekinmeyeceğim bir kitap oldu. Benim için yeri ayrı olacak. Böylesine her cümlesi apayrı bilgiler barındıran ve çok iyi bir kalemin eseri olan kitabı üç beş satırla tam anlamıyla anlatmak elbette mümkün değil fakat kitap genel hatlarıyla bu ve kesinlikle bir şeyler alabileceğini düşünen insanların okuması gerekiyor.
·
41 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.