Reşat Nuri Güntekin’in Değirmen romanı, yazarın toplumsal eleştiriyi mizahla harmanladığı en özgün eserlerinden biridir.
Roman, Osmanlı’nın son dönemlerinde Anadolu’nun hayali bir kasabası olan Sarıpınar’da geçer.
Kitap, Sarıpınar kasabasında yaşanan bir "sahte deprem" vakası etrafında şekillenir. Kasabanın ileri gelenlerinin bir eğlence sırasında sarhoşken hissettikleri sarsıntıyı büyük bir felaket sanıp merkeze "Kasabamız yıkıldı, mahvolduk" şeklinde telgraf çekmesiyle olaylar büyür.
Aslında sadece eski bir değirmen yıkılmıştır ancak devlet erkanı ve yardım kuruluşları büyük bir seferberlik başlatır. Kasaba halkı ve yöneticileri, bu yalanın altında kalmamak için trajikomik bir oyun oynamaya başlarlar.