·592 syf.····Okunma: 16 Kasım 2025 00:00 Seyyid Nesimi'nin bu divanı, Hurufilik inancının mistik şiirlerini barındırmakla birlikte, arka planda dönemin merkezi devlet otoritesine yönelik ciddi bir başkaldırıyı yansıtır. İnsanı merkeze alan ve "Enel Hak" felsefesini savunan bu dizeler, Orta Doğu'daki katı feodal tahakküme ve onun meşrulaştırıcısı olan ortodoks ulemaya karşı ideolojik bir itirazdır. Şiirlerdeki coşkulu ve isyankar ton, ağır vergi yükü ve baskı altında ezilen alt sınıfların dinsel bir form altında dışa vurdukları sınıf öfkesinin edebi karşılığıdır. Nesimi'nin derisinin yüzülerek idam edilmesi, devletin ve egemen sınıfların bu panteist düşüncelerin barındırdığı toplumsal isyan potansiyelinden ne kadar korktuğunun kanıtıdır. Eser, Anadolu coğrafyasındaki sınıf mücadelelerinin, tarihsel olarak neden ağırlıklı olarak mezhepsel ve tasavvufi zıtlıklar üzerinden yürütüldüğünü anlamak için kritik bir kaynaktır.