Bazı kitaplar vardır, seni değiştirmez ama içindeki şeyi görünür kılar. Bu kitap benim için tam olarak öyleydi. Okurken sürekli şunu hissettim: sanki zaten bildiğim ama adını koyamadığım şeyler, biri tarafından yavaşça yüzeye çıkarılıyor.
Belki de bu yüzden bu kitabı çok kısa sürede bitiremedim. İnce olmasına rağmen neredeyse dört aya yayıldı. Çoğu zaman okula giderken metroda, kalabalığın içinde ama kendi içime dönmüş halde okudum. İlk başlarda zorladı beni—dili ağır geldi, düşünceleri dağınık gibi hissettirdi. Ama bırakamadım. Çünkü sıkıcı değildi, sadece… sindirilmesi gereken bir şeydi. Sayfalar ilerledikçe, özellikle sonlara doğru, parçalar yerine oturmaya başladı. Ve ben kitabı anlamaktan çok, onunla aynı yerden bakmaya başladım.
En çok çarpan şeylerden biri şu oldu: insanların başkalarını küçültme ihtiyacı aslında kendi içlerindeki boşluğu büyütmek için. Özgüven dediğimiz şeyin bile bazen başkalarını “aşağı” görerek inşa edilmesi… Bu düşünce biraz rahatsız edici ama bir o kadar da gerçek. Çünkü insanın kendine güveni yoksa, gerçekten de beşikteki bir bebek gibi savunmasız kalıyor.
Kadın meselesi ise kitapta sadece bir “eşitlik” tartışması değil gibi geldi bana. Daha çok görünürlükle ilgili. Kadının edebiyatta devleşip, gerçek hayatta silinmesi… hayal ile gerçek arasındaki o keskin uçurum. Bu çelişkiyi okurken içimde bir öfkeden çok, yorgun bir farkındalık oluştu.
Bir yerde geçen “yaşam enerjimi yitirmek… ruhumun da ölmesi” cümlesi var ya, orası beni durdurdu. Çünkü bu sadece kadınlara dair değil. İnsan bazen dış dünyadan çok, görünmez baskılarla tükeniyor. Yavaş yavaş, fark etmeden. Paslanır gibi.
Ama kitap sadece eleştirmiyor, bir çıkış da bırakıyor gibi. “Kendin ol” demek çok basit bir cümle aslında ama burada başka bir ağırlığı var. Çünkü bu, başkalarına kendini kanıtlamadan var olabilmek demek. Etkilemek zorunda olmadan yaşamak. Ve bu düşündüğümden daha zor bir özgürlük.
En çok hoşuma giden şeylerden biri de şu oldu: kadın ya da erkek olmak tek başına yeterli değil. İnsanın içinde ikisinin de olması gerekiyor. Belki de bu yüzden bazı insanlar daha “tam” hissettiriyor.
Ve en gerçek, en sert cümlelerden biri: özgürlüğün maddi bir tarafı olduğu. Ne kadar idealist olursak olalım, düşünmek, üretmek, yazmak bile bir alan ve imkân istiyor. “Kendine ait bir oda” aslında sadece bir oda değil; bir var olma hakkı.
Kitabı bitirdiğimde içimde büyük bir aydınlanma olmadı. Daha çok şöyle bir his kaldı: bazı şeyleri artık görmezden gelemem. Ama bu kötü bir şey değil. Çünkü iyileşme biraz da buradan başlıyor sanırım—gerçekleri romantize etmeden kabul etmekten.
Ve sanırım bu yüzden, bu kitabın tüm kadınlar tarafından okunması gerektiğini düşünüyorum. Herkes aynı şeyi hissetmez belki ama herkes kendinden bir parça bulur gibi geliyor bana.
Ve belki de en önemlisi şu:
başkalarının aynası olmadan da var olabilmek.
·
33 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.