#YevgeniZamyati
#Biz
#CanYayınları
Makinalar, sayılar ve şeffaf hayatlar..
Hayal gücü bir "hastalık" mıdır, yoksa bizi biz yapan tek şey mi?
Camdan duvarlar aslında sandığımızdan daha yakınımızda..."
* * * * * * * * *
Merhaba kitap dostlarım 🪽
Sizlerle birlikte edebiyat tarihinin en sarsıcı duraklarından birine, distopya türünün atası olarak anılan Yevgeni Zamyatin’in "BİZ" romanına derin bir dalış yapacağız.
George Orwell’ın 1984’üne ilham veren bu başyapıt, camdan duvarların ardındaki o "kusursuz" dünyaya bizi davet ediyor.
“ Matematiksel bir cennet mi, yoksa ruhsal bir cehennem mi? ”
Diyen Zavyetnin evreninde matematik kutsaldır; çünkü matematik asla yanılmaz
Kitabı elime alıp adım adım ilerlerken, "mükemmellik & kusursuzluk" adı altında, tıpkı eserdeki gibi, bende kendimi camdan duvarların ardında hapsolmuş ve an be an izleniyormuş izlenimine kapıldım desem yeridir..
Zamyatin; eserinde "Biz" ile bize "mutluluk" ve "özgürlük" arasındaki o dengeyi sorgulatıyor.
Tek Devlet’in çatısı altında isimlerin yerini numaraların, pencerelerin yerini cam duvarların aldığı bir dünyada; her şeyin formüllere döküldüğü, saat gibi işleyen bir hayatın içine düşüyoruz.
Diğer bir taraftan ise yazar altını çizerek şunu söylüyor : “Hayal gücü bir hastalıktır.”
Ruhun ,matematiğe direnişi olan BİZ'de ; D-503 adlı , rasyonel zihne sahip bir mühendisin, I-330 adında bir kadına aşık olmasıyla başlayan o tehlikeli uyanışa ve bireysel farkındalıkla nasıl parçalandığına şahit oluyoruz an be an..
Başta ,her şeyi mantık çerçevesine oturtmaya çalışan D-500'ün , yavaş yavaş "Ben" demeye başlaması, aslında hepimizin içindeki o asi ruhun bir kanıtı ,bir göstergesi gibi adeta..
Kitapta dikkatimi çeken önemli bir nokta , daha doğrusu düşünce şu oldu ; Devrimin de sayılar gibi sonsuz oluşu
Yazarın satır aralartında altını çizerek vurguladığı şu söz gibi:
"Son devrim yoktur, devrimler sonsuzdur"
Bu cümle, var olan düzene ve kalıplara karşı atılmış en büyük , en heybetli tokattı bence
Çünkü bugünün dünyasında bile ne kadar "sayılaştığımızı" hatırlatıyor bizlere, Zevgani
Her şey , önceden belirlenmiş ve kusursuz olsaydı, insan olmanın bir anlamı kalır mıydı
Acı çekmek pahasına özgür olmak, huzur içinde bir numara olmaktan daha mı kıymetlidir diyor yazar ve ekliyor :
"Bizi bitirdiğinizde camdan duvarlarınıza bakıp kendi mahremiyetinizi ve hayal gücünüzü yeniden kucaklamak isteyeceksiniz. ”
Zamyatin’in dediği gibi; insan, mantığın ötesinde bir yerlerde, o "hastalıklı" ama muazzam hayal gücünde gizlidir.
* * * * * * * * *
Zamyatin’in "Son sayı yoktur, öyleyse son devrim de yoktur" felsefesini günümüz dünyasıyla kıyaslarken; "Biz'i okurken sadece bir eseri okumadığınızı idrak edeceksiniz..
Öyleki; neredeyse hayatımızın her anında kullandığımız mantıksal işlem sıralarını /algoritmalarını, sosyal medyanın ve dünyanın bizi nasıl da sindire sindire birer "numara" haline getirdiğinin farkına varacaksınız..
Zamyativ'in makine gibi işleyen diline ve satır aralarından taşan o varoluşcu derin çığlığa eşlik etmek isiterseniz; eserimiz , cam kulelerin soğuk gölgesinde sizleri bekliyor olacak..
Peki sizler; "BİZ" ile bireyin o sarsılmaz bütünlüğünü incelemeye hazır mısınız
·
79 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.