Pip Williams’ın gerçek yaşamdan esinlenerek kaleme aldığı bu etkileyici roman, dilin sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda toplumdaki güç dengelerini belirleyen bir mekanizma olduğunu Esme’nin hikayesi üzerinden bizlere sunuyor. 19. yüzyılın sonlarında Oxford’un akademik dünyasında, devasa bir sözlük hazırlığı sürerken skriptorium adı verilen o küçük çalışma alanında büyüyen Esme, aslında kelimelerin her zaman göründüğü kadar tarafsız olmadığını keşfediyor. Roman, Oxford İngilizce Sözlüğü’nün oluşturulma sürecini fon olarak kullanırken, arka planda kadınların ve halkın dilinin nasıl "resmi" tarihin dışında bırakıldığını incelikle işliyor.
Esme’nin çocukluğu boyunca masaların altına düşen, "değersiz" görülerek elenen veya erkek sözlükbilimciler tarafından kaydedilmeye değer bulunmayan kelimeleri toplamaya başlaması, aslında bir yok oluşa direniştir. Özellikle "bondmaid" (cariye/hizmetçi) gibi kelimelerin sözlükten çıkarılma tehlikesiyle karşılaşması, yazarın eril bakış açısını sorguladığı en güçlü noktalardan birini oluşturuyor. Bu kayıp kelimeler, aslında tarihin kendisinden silinmiş kadın deneyimlerini, sokaktaki insanın lisanını ve hayatın ta kendisini temsil ediyor. Esme, bu fişleri gizlice biriktirerek kendi alternatif sözlüğünü oluştururken, okuyucuyu da dilin kimler tarafından ve hangi kriterlere göre sınırlandırıldığına dair derin bir düşünceye sevk ediyor.
Yazarın sade ama atmosfer yaratma konusundaki ustalığı, Oxford’un o döneme has havasını ve savaşın gölgesindeki yaşamı iliklerinize kadar hissettiriyor. Kitap, bir büyüme hikayesi olmanın ötesinde, dille kurduğumuz bağın kimliğimizle ne kadar örtüştüğünü gösteren feminist bir arşiv niteliği taşıyor. Kelimelerin dünyayı şekillendirme gücüne, lirik bir anlatıma ve tarihsel bir yolculuğuna tanıklık etmek isteyen herkes için bu eser, kitaplıkta mutlaka yer alması gereken bir hazineye dönüşüyor. Dilin ve tarihin görünmeyen tarafına ışık tutan bu roman, sesini duyuramayanların kelimeler aracılığıyla nasıl ölümsüzleşebileceğinin en güzel kanıtı.
·
48 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.