Hayat En Çok Sessiz Olanları Kırar
Sahaf Mendel, Stefan Zweig’ın üç kısa hikâyeden oluşan ama etkisi oldukça büyük bir kitabı. Üçünü de ayrı ayrı sevdim, fakat özellikle Sahaf Mendel bende bambaşka bir yerden karşılık buldu. Anlatıcının yıllar sonra aynı yere dönmesiyle geçmişe gitmesi, beni de kendi anılarıma sürükledi. Eski mahalleye uğramış gibi hissettim; hani bazen durduk yere “acaba şimdi ne yapıyor?” diye düşündüğümüz insanlar vardır ya, tam o duygu canlandı içimde.
Mendel tamamen kendi dünyasına çekilmiş biri. Kitapların içinde bambaşka bir hayat kurmuş; basım tarihleri, isimler, nadir nüshalar… hepsini ezbere biliyor olması gerçekten büyüleyici. Bu kadar kopuk yaşamak bir yandan üzücü gelebilir, ama insanın göremediğini, yaşayamadığını başka yerde araması da çok anlaşılır geliyor bana. Belki de onu bu noktaya getiren şey yine insanın kendisiydi.
Asıl sarsan taraf ise şu: Hayatın, zaten zor tutunduğun tek dalı bile bir anda kırabilmesi. Mendel’in yaşadığı şey tam olarak bu. Masum olduğu hâlde savaşın ortasında ezilmesi, elindeki tek dünyayı kaybetmesi gerçekten ürkütücü. Aslında bu çok uzak bir şey değil; biz de bazen en saçma sebeplerle birbirimizi kırıyoruz ve geçip gidiyoruz. Ama bazı insanlar için o kırılma noktası geri dönüşsüz olabiliyor. Özellikle de en kırılmaması gereken insanların başına gelmesi… Bir insanın elindeki en küçük umudu bile almak, gerçekten çok ağır bir şey. İşte bu yüzden Mendel hikâyesi içime en çok işleyen yer oldu.
Görülmeyen Koleksiyon ise kısa olmasına rağmen oldukça lezzetli ve etkiliydi. Bir koleksiyonun aslında artık var olmaması ama sahibinin bundan habersiz şekilde heyecanla anlatmaya devam etmesi… burada insan kime üzüleceğini şaşırıyor. Anlatıcının vicdanıyla baş başa kalması, gerçeği söyleyememesi çok çarpıcıydı. Koleksiyonerin olmayan eserler karşısındaki heyecanı ise garip bir şekilde hem umut hem acı barındırıyor. Belki de bazı gerçekleri görmemek bazen bir nimet. Ama bir yandan da hayatın insanı ne hâle getirdiğini çok net gösteriyor.
Son hikâye Unutulmayacak Bir İnsan ise diğerlerine göre daha sıcak bir yerde duruyor. Okurken insan “böyle biri olmak isterdim” diyor ama bir yandan da o hayatın getirdiği yokluk düşündürüyor. İnsanlar tarafından gerçekten değerli görülmek ile sadece sahip oldukların yüzünden görünür olmak arasındaki fark burada çok güzel veriliyor. Hepimizin bir şekilde rol yaptığı bir dünyada, o adamın samimiyeti ayrı bir yerde duruyor.
Kısacası bu üç hikâye benim ruhuma dokundu. Bu kadar kısa olup bu kadar etkileyici olmasını gerçekten başarılı buldum. Sessiz ama sarsıcı hikâyelerdi. Karamsar bir tarafı var evet ama hayatın gerçeklerini de bir o kadar dürüst şekilde anlatıyor. Özellikle savaşın insan üzerindeki yıkıcı etkisini alt metinde bu kadar güçlü vermesi, kitabın en sevdiğim yönlerinden biri oldu.
·
1.097 Gösterim
5 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
İncelememizde dikkatimi çeken cümleniz “insanın elindeki en küçük umudun bile alınması” kısmı oldu. Ben de bu kitaptan “Bir kitabı korumak, bir hatırayı korumaktır.”cümlesini alıntılamıştım. Ama Mendel’in yaşadığı şey bunun tam tersi. O sadece kitaplarını kaybetmiyor aynı zamanda o kitapların içinde kurduğu dünyayı, yani hatıralarını da yitiriyor. Bu hikayenin bu kadar etkileyici olması buradan kaynaklanıyor bence. İnsanın sahip olduklarını kaybetmesinden daha yıkıcı olan onların anlamını da yitirmiş olması. Kaleminize sağlık.
Teşekkürler hocam. Düşüncelerinizi dile getirerek aslında başka önemli bir noktaya temas ettiniz ve sanırım bu bende de yankı uyandırdı. "Anlamını yitirmiş olması" kısa bir düşünce süzgecimden geçirip bu sözünüzün ne derece yaralayıcı olduğunu fark ettim.
Kesinlikle okuyun hocam, en azından sizi tanıdığım için gönül rahatlığıyla öneriyorum.
