Halide Edib Adıvar'dan Ateşten Gömlek'ten sonra okuduğum ikinci kitabı "Sinekli Bakkal" oldu.
Zıtlıklar sentezinin Romanı...
Halide Edib, bu romanda II. Abdülhamit dönemini ele almaktadır. Eskiden yeniye devralınması gereken kültür, sanat ve töre değerleri üzerinde durur. Bir anlamda yazar ve eseri süreklilik arayışı içindedir. Batılılaşma, Doğunun payı, mimari, musiki, mevlevilik üzerinde görüşler sunmaktadır.
Selim Paşa konağı ve Sinekli bakkal etrafında olaylar şekillenmektedir. Saray ahalisi ile kenar mahallede yer alan Sinekli Bakkal ahalisi karşılaştırılmaktadır. Sayın Adıvar romanlarında bolca dönem tarihi ve toplumsal durumu yansıtmaktadır. Nazırlıklar, sürgünler, yönetim, fakir halk, Jön Türkler...
Aynı zamanda modernite ve aşırı din bağımlılığına da dikkat çekmektedir.
Sinekli bakkal sahibi Tevfik. Kız Tevfik lakaplı orta oyunu ve zenne oynayan bir adam. İmam kızı Emine ile evlenmesi ile hikaye başlıyor. İlk zıtlık burda başlıyor işte...Görüntü olarak kötü durumda olan Sinekli Bakkal'ı bir gün Emine adam ediyor ve işletmeye başlıyor.Bu sırada Tevfik evliliklerindeki sorunu orta yerde sergilediği için Padişah tarafından sürgüne gönderiliyor. İmam babası ile Emine ise kızlarını beraber büyütüyor. Hafız olarak yetişen Rabia kuran, mevlit, mukabele okumaktadır. Çok güzel aklıbaşında bir kız olan Rabia herkesin dikkatini çekmektedir. Sarayda bulunduğu sırada Vehbi Dede ve Peregriniden musiki ve piyano dersleri almaktadır. Babası sürgünde döndükten sonra onun yanında yer alıp Sineki Bakkalı birlikte işletmişler.
Jön Türk hareketi ile Paşanın oğlu Hilmi ve mektup taşıdığı için Tevfik, Padişah ve yönetime başkaldırıdan tekrar sürgüne gönderilir. Rabia bu sırada Saraya gitmeyi bırakır ve Sinekli Bakkal'ı tek başına işletir. Sinekli Bakkalda Vehbi dede ve Peregrini ona arkadaşlık eder.
"Kim demiş feleğin çarhı kördür, sağırdır, kemirdiği gönül, ezdiği kafa bir tesadüf eseridir. Hayır, hayır. Her şeyde bir Hikmet vardır."( s.317)
Bir başka zıtlık Peregrini'nin Rabiaya aşık olması ve dinini değiştirerek Osman adını alıp onunla evlenmesi.
"Rabia, Rabia, dinin, dinim. İstediğin yerde, istediğin gibi yaşamaya razıyım. Beni kabul eder misin?"(s.326)
"Bir kere annem beni dünyaya getirdi, bir kerede sen, bambaşka bir dünyaya beni getiriyorsun."
Dönem eseri olması bolca Osmanlıca terimler kullanılması bu kitabı çok zorlanarak okumama sebep oldu. Sevgili yazarımız dipnot olarak altta bu kelimeleri açıklasa da ben okurken çok kez olaylardan kopmama sebep oldu. Bu da kitabı biraz daha yavaş bitirmeme neden oldu. Canım Cemil Meriç'in şu hayıflanması aklıma geldi. Yahu Türkçe'den Türkçe'ye çeviri mi olur ? Kelimeler anlamını kaybetmez mi?Tam anlamını yansıtabilir mi?
1935 yılında İngilizce olarak Soytarı ve Kızı adıyla basılmış. Ayrıca Sinekli Bakkal isminin aslında Halide Edib'in eşinin mahallesinin ismi olduğu söylenmektedir.
Halide Edip Adıvar'ın Tarihe olan bu ilgisi okurken beni zorlasa da diğer kitaplarına da merak duymama neden oldu♡
Keyifli okumalar...
··
1 +1'leme
·148 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.