Üçleme genel değerlendirmemDuygu/Düşünce
Üçleme olan Sus Barbatus! 1, Sus Barbatus! 2 ve Sus Barbatus! 3, doğayı yalnızca bir arka plan olarak değil, anlatının merkezine yerleştiren, insan ile yaban arasındaki sınırları bilinçli biçimde bulanıklaştıran bir bütünlük kuruyor. Üç kitabı birlikte düşündüğümüzde ortaya çıkan yapı, klasik bir olay örgüsünden çok doğanın diliyle anlatılan bir hafıza ve varoluş hikâyesi.
Üç kitap boyunca doğa yalnızca bir arka plan değil, anlatının en belirleyici unsurudur. Köyde yaşanan her gerilim, her baskı ve her korku doğanın tepkileriyle birlikte verilir. Jandarma ya da devlet baskısının hissedildiği sahnelerde bulutların alçalması, rüzgârın sertleşmesi, şimşeklerin çakması, yağmurun ya da karın bastırması; doğanın olaylara eşlik eden bir “duygu taşıyıcısı” olduğunu gösterir.
Bu nedenle üçlemede doğa:
•tanık olur
•tepki verir
•hatırlar
•ve insanın yaşadığı duyguları büyütür.
Böylece romanın asıl sürekliliğini sağlayan unsur insanlar değil, doğanın kendisi ve yaban hayatıdır.
Hayvanlar üçlemede yalnızca çevresel unsurlar değildir; insanın bastırdığı yönleri temsil eden metaforlar olarak yer alır. Domuz, köpek, kuşlar ve diğer hayvanlar, insanın doğayla olan bağını yeniden hatırlatan semboller hâline gelir. Yazar, yabanı korkulan bir alan olarak değil, insanın özüne en yakın yer olarak konumlandırır. Böylece insan ile hayvan arasındaki sınır giderek belirsizleşir.
Üçlemenin en dikkat çekici unsurlarından biri, ölen karakterlerin yaşayanların bedenlerinde, rüyalarında varlıklarını sürdürmesidir. Sus Barbatus, Faruk, Aysel gibi karakterlerin ölse bile başka bedenlerde rüyalar aracılığıyla görünmesi, romanın mistik katmanını oluşturur.
Bu durum birkaç açıdan anlam kazanır:
•Ölümün bir son değil dönüşüm olduğunu gösterir
•Hafızanın bireysel değil kolektif olduğunu vurgular
•Geçmiş deneyimlerin yeni bedenlerde yaşamaya devam ettiğini ima eder
Rüyalar aracılığıyla aktarılan bu yaşantılar, üçlemede zamanın doğrusal olmadığını; geçmişin sürekli bugünün içinde dolaştığını hissettirir. Bu da romanın mistik ve şiirsel atmosferini güçlendirir.
Üç kitap mevsimsel bir geçişle ilerler:
• İlk kitapta sert kış ve kapanma
• İkinci kitapta erime ve akış
• Üçüncü kitapta sakinleşme ve içe dönüş
Karın eriyip suya dönüşmesi, anlatının da sertlikten yumuşaklığa evrilmesini sağlar. Böylece üçleme yalnızca olayların değil, duyguların da mevsimsel bir döngü içinde değiştiğini gösterir.
Faruk Duman’ın dili şiirsel, yoğun ve metaforlarla yüklüdür. Doğayı anlatırken kullandığı betimlemeler, metne neredeyse masalsı bir hava kazandırır. Bu yönüyle anlatım, doğa merkezli diliyle Yaşar Kemal’i hatırlatır; ancak önemli bir fark vardır. Yaşar Kemal daha doğrudan ve epik bir anlatım kurarken, Faruk Duman daha kapalı, sembolik ve mistik bir anlatım tercih eder.
Bu yüzden üçlemede:
• gerçek ile rüya iç içe geçer
• olaylar net bir çizgide ilerlemez
• atmosfer ve duygu ön plana çıkar
Üçlemenin Temel Mesajı
Üç kitap birlikte düşünüldüğünde ortaya çıkan ana fikir, insanın doğadan kopamayacağı ve yaşamın döngüsel olduğudur. Ölüm, kayıp ve baskı gibi temalar işlenirken, doğanın sürekliliği bu karanlık duyguların içinde bir direnç alanı yaratır. İnsanlar ölür, hikâyeler değişir; ancak doğa ve hafıza yaşamaya devam eder.
Sus Barbatus! üçlemesi, hızlı okunacak bir hikâye değil; doğanın ritmiyle ilerleyen, okuru düşünmeye davet eden bir anlatıdır. Üç kitap birlikte okunduğunda:
• doğa ana karaktere dönüşür
• hayvanlar sembolik anlam kazanır
• ölüm bir dönüşüm olur
• hafıza rüyalarla aktarılır
• insan ile yaban arasındaki sınır ortadan kalkar
1700 sayfalık bu dev eseri henüz okumadıysanız sizi eşsiz bir edebiyat şöleni beklediğini söyleyebilirim. :)
·
87 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.