Yeni bir şey öğretmek değil de zaten bildiğimiz, hatta belki uzun zamandır içten içe hissettiğimiz şeyleri, nazikçe önümüze koyan bir eser.
Okurken en çok hissettiğim şey şu oldu: Hayatın içinde olup bitenleri ne kadar kolay üzerimize alıyoruz. Bir bakış, bir söz, bir sessizlik… Hepsini kendimizle ilgili sanmaya ne kadar meyilliyiz. Oysa herkesin kendi içinde taşıdığı bambaşka hikâyeler, görünmeyen yükler ve anlatılmamış cümleler var. Kitap bunu öyle yumuşak bir yerden hatırlatıyor ki, insan kendine kızamıyor bile. Sadece fark ediyor.
Bu yönüyle kitap, Dört Anlaşma kitabındaki “hiçbir şeyi kişisel algılama” düşüncesini edebi bir dille hissettiriyor. Ama bunu öğretmek için değil, hatırlatmak için yapıyor. Ve belki de bu yüzden etkisi daha derin oluyor.
Diğer yandan kitap, ilişkilerdeki ince gerilimleri de oldukça dürüst bir yerden ele alıyor. Özellikle kadınlar arasındaki görünmez rekabet, kırılganlık ve zaman zaman sertleşen ilişkiler… Bunlar yüzeyde bireysel gibi görünse de, aslında daha büyük bir yapının içinde şekilleniyor; ve en sonunda kararların hâlâ erkekler tarafından veriliyor oluşu, bu gerilimin arkasındaki görünmeyen yapıyı sessizce hatırlatıyor. Kitap bu noktada kimseyi suçlamadan, sadece göstererek düşündürüyor: Belki de mesele kişiler değil, içinde bulunduğumuz düzen.
Anlatım dili ise şaşırtıcı derecede akıcı ve “tamamlanmış” hissettiriyor. Daha çok açık uçlu, kesitler halinde ilerleyen Japon edebiyatı beklentisiyle başlayan biri için bu, küçük bir sürpriz olabilir. Çünkü burada hikâye bir yere varıyor, karakterler bir şekilde dönüşüyor ve okur olarak biz de o yolculuğun sonuna kadar eşlik ediyoruz. Bu yönüyle kitap, geleneksel Japon anlatısından biraz ayrılıp daha evrensel bir roman formuna yaklaşıyor.
Ama belki de kitabın en kıymetli tarafı şu: Gürültülü değil. Bağırmıyor, öğretmeye çalışmıyor, iddialı cümleler kurmuyor. Sadece insanı, olduğu haliyle, küçük anların içinden anlatıyor. Ve tam da bu sadelik, okurun kalbinde daha uzun süre kalıyor.
Bazen bir kitap bittiğinde geriye büyük bir heyecan kalır. Bazen de sessiz bir huzur. Bu kitap, ikinci türden. İçinde hafif bir farkındalıkla, biraz yumuşamış bir kalple kapatıyorsunuz son sayfayı.
·
40 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.