Modern edebiyatın en önemli eserlerinden biri kabul edilen Yeraltından Notlar, aynı zamanda en zor okunan ve anlaşılması en güç kitaplardan biri. Eser iki bölümden oluşuyor.İlk bölüm, karakterin kendi kendine yaptığı uzun bir iç monologdan ibaret. Bu kısmı okurken ilk 40 sayfada “Ben ne okudum?” diye düşünebilir, ilerledikçe önceki sayfalara geri dönme ihtiyacı hissedebilirsiniz. Ben geriye dönüp çok kez okudum Sürekli bir şüphe hali, bitmeyen içsel sorgulamalar ve gerçek dünyadan kopmuş bir zihnin çatışmaları arasında, “Bu adam ne diyor?” sorusu sık sık aklınıza gelebilir. Nitekim kitabın başında söylediği “Ben hasta bir adamım” cümlesi, aslında tüm anlatının özeti gibi.
Bu monologda, çevresindeki insanlardan tiksinen, onlara karşı nefret besleyen ve bunu açıkça dile getiren bir karakterle karşılaşırız. Toplum tarafından anlaşılmadığını düşünen bu “yeraltı adamı”, felsefi ve psikolojik açıdan derin bir iç çatışmayı yansıtır. İkinci bölümde ise bu karakterin dünyasında yer alan insanlarla olan ilişkileri anlatılır: askerler, eski arkadaşlar ve fahişeler. Ancak yeraltı adamı bu insanlara o kadar yabancıdır ki, onlarla gerçek bir iletişim kurmak yerine çoğu zaman kafasında tartışmalar yaşar. Sonrasında ise pişmanlık duyar, kendinden nefret eder ve şikayetlerinin temelinde aslında o kuramadığı ilişkilere duyduğu özlem yatıyor.
“Evde en çok okumakla vakit geçiriyordum. Böylece içimde kabaran duyguları dış etkilerle bastırmak istiyordum. Okumak bana uygun tek dış Etkiydi. Okumaktan şüphesiz çok faydalanıyordum: kitaplar bana zevk, heyecan, Istırap veriyordu. Zaman zaman son derece bıktırdığında oluyordu.” /52
Ve belki de bu yüzden Yeraltından Notlar, bir hikâye anlatmaktan çok daha fazlasını yapar: Okuru, kaçmaya çalıştığı kendi zihninin içine kapatır. Sayfalar ilerledikçe anlaşılan şey şu olur; asıl rahatsız edici olan, yeraltı adamının söyledikleri değil, onun söylediklerinde kendimizden bir parça bulma ihtimalidir. Bu kitap bittiğinde hikâye kapanmaz—aksine, insanın içindeki o karanlık ses ilk kez bu kadar net konuşmaya başlar.
Bazen ben de kendimi yeraltı adamı gibi hissediyorum bence hepimiz bazen böyle hissediyoruz
·
30 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.