Paul imparator olduğundan beri 12 sene geçmiş, artık evrende Muad Dib’in cihadı iyice yayılmış, yayılmanın hızının yavaşlama dönemine girmiştir. Bu cihat evrenin en kanlı dönemini neden olmuştur. 61 milyar insan katledilmiş, 90 gezegen yok edilmiş, 40 dinin kökü kurutulmuştur. Evrende artık Paul’un kurduğu bu despot düzenim karşısında birçok güç de beraberinde gelmiştir. Bu kitabın çoğu olay bakımından ilk kitap kadar yoğun değildir. Olaylar daha çok Paul’a karşı kurulan komplolar üzerinden ilerler. Paul üzerinden cihadın etkilerini anlarız; iç dünyasını ve düşüncelerini iyice öğreniriz. Paul artık nefret dolu, en yakınlarında bile korku uyandıran, entelektüel olarak yalnız bir adamdır. Başına geçtiği bu yalan din ve kontrolünden çıkan cihat, ona ahlaki bir yük ve ikilem getirir. Ne kadar sona erdirmek istese de onun gitmesinin bir şey değiştiremeyeceğini bilir. Çünkü cihat kendisinden büyüktür. Ölmesi, efsanesini daha da büyütecek; fanatiklerin daha çok şiddet ve kaos çıkarmasına sebep olacaktır. Bu noktada kitap bence fazla kaderci görüşü benimsemiştir çünkü 12 sene boyunca 61 milyar insanın katlinin cidden önüne geçemez miydi? Bana mantık olarak önüne geçebilirdi ve farklı yollar izleyebilirdi gibi geliyor.
Paul'un imparatorluğu ile ilgili önemli olan bir etken de şudur ki Paul’u bu kadar büyük bir figür yapan şey onun talihidir. Babasından öğrendiği liderlik ve yönetme şekli, annesinden öğrendiği Bene Gesserit irade ve analiz yöntemleri onu yetenekli bir yönetici yapar tabi ki. Ancak en önemli özelliği Kuisatz Qaderah olması ve gelecek ile ilgili kehanetleri görmesidir. Ve tabi ki peygamber rolünü üstüne geçirmesi. Bu yüzden yeteneksiz biri bile olsa bu sebeplerden inanılmaz bir güç elde etmesi kaçınılmazdır. Aslında demek istediğim sadece yönetme yeteneğine bakıldığında Baron Harkonnen ondan daha beceriklidir bence.
Olaylar
Diğer karakterlere baktığımızda Stilgar, Paul'u kendi içinde kararlarını ve gücünü sorgulamaya başlamış, kitap boyunca da itaat teması üzerinden olaylarda bulunmuştur. Komplo yapan iki taraf vardır : Biri Edric, Scytale, Irulan ve Rahibe Ana Mohiam; diğer taraf da Fremenlerden oluşan ve Arrakeen'de bulunun Vüzera Korba veya güvenlik elemanları gibi kişiler. Hayt yani Duncan Idaho, Paul'a yaklaşıp onu zihinsel ve ahlaki olarak tüketmek amacıyla komplocular tarafından hediye edilen bir gulam-mentattır. Alia'yı da baştan çıkararak etkisizleştirmek ister. Ancak bu asıl plan değildir o yüzden kolayca etkisizleştirilir. Asıl istedikleri gulamın bu süreçte eski anılarını kazanıp kazanmayacağını görmektir. Böylece Paul'un sevdiği herhangi birini (kitapta Chani) de gulam olarak yanına verebileceklerdir. Bu da Paul'u bir köle yapacaktır. Vüzera Korba'nın plan ise Paul'u öldürerek şehit mertebesine yükseltmek ve cihadı kontrol altına almaktı. O da başarısız oldu ama Paul kör kaldı.
Irulan- Chani arasında ise veliaht verme mücadelesi sürüyordu. Alia Atreides ise ne kadar yalnız ve sevgisiz olduğunu gözler önüne serildi. Ki onun bu trajik karakteri de üzücüydü.
Tanrı-Peygamber
Paul neden kitabın sonunda çöle gittiği sorusu kafamı kurcalamıştı. Bunun birkaç sebebi var aslında. 2. Leto'nun doğumunu öngörememişti ve bu onun kehanet gücünü sorgulamaya itti. Artık gelecek üzerinde eskisi gibi bir etkisi yoktu çünkü oğlu 2. Leto da bu güçle doğmuştu. Bu gücün önemli bir özelliği, bu güce sahip başkasının kehanetlerde gözükmemesi. Chani'nin en iyi şekilde ölmesini ve çocuklarının Fremen halkı tarafından sahiplenileceğinden emin olmak istedi. Bu yüzden her şeyi kendi ayarlayana kadar çöle gitmedi. Çünkü gördüğü diğer gelecek senaryolarında Chani'nin başına tecavüz, işkence gibi daha kötü hadiseler geliyordu. Paul, zaten kendi cihadından tiksiniyor, dönüştüğü insanı sevmiyordu ve bu tanrı- peygamber kimliğindan kaçıp sadece Chani ile mutlu olmak istiyordu. Ancak bunu yapamazdı çünkü bu aslında onun yaptığı bir seçimdi. Chani ile birlikte olduğu bir senaryoda, ya da kendi davrandığı güncel senaryo dışında herhangi bir şeyde uzun vadede insanlığın sonu geliyordu. O, seçtiği bu cihat yoluyla kısa vadede ne kadar vahşice ve kötü de olsa aslında uzun vadede insanlığın yok olmaması için yapıyordu. Bu cihat onun içindeki kötü tarafı ortaya çıkardı ve kendine olan nefreti üstün geldi. Aslında o kadar uzun geleceğe bakmak onu tanrı rolüne soktu. Yani aslında hiçbir zaman kötü bir olmayı seçmedi. Uzun vadede en az kötü olduğuna inandığı şeyin gerçekleştirmesi için cihadın yapılması gerekiyordu. O da bunu yaptı. Ona kötü bir adam demek olaya sadece dar bir çerçeveden bakıldığını gösterir. Geniş çerçevede kendisi kötü adam kaderi yaşamak zorunda kalan bir iyi adamdır. Ancak her şeye rağmen Paul Atreides’in bu kehanet öngörülerinin dışına çıkamaması ve illaki böyle şeyler mi yaşanacak diye düşünmemiz; yani kaderciliğin özgür iradeyi hapsetmesi kavrayış olarak rahatsız edicidir.
·
21 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.