Koleksiyoncu, kulüple okuduğumuz ikinci (belki de üç demeli; hepimiz öncesinde Fırtına’yı okuduk) kitap. John Fowles’ın 1963’te yazdığı ilk roman ve aslında ‘Büyücü’yü yazmayı sonraya bırakıp ‘Koleksiyoncu’yu yazıp bitirmiş. Fowles’a ‘neden kelebekler’ sorusunu kendime sorarken, ufak bir araştırma yapıp Vladimir Nabokov’a karşı sevgisi-nefreti var mı bulamadım –çünkü Nabokov bir kelebek koleksiyoncusu idi ve İletişim Yayınları’nda her kapağına kelebek konmasının açıklamasıdır da.
Kelebek koleksiyoncusu olan Frederick’in yirmi yaşındaki sanat öğrencisi Miranda’yı kaçırarak şehirden uzakta bir evin mahzeninde tutsak etmesini anlatıyor. Her psikolojik alt yapısı bulunan metinlerde, kaçırılan (kurban) daima mahzen-bodruma atılır ve kaçıran (suçlu) ise evin orta katı veya en üst katında ikame eder. Freudyen olarak bakış açısıyla yorumlayacağım, çünkü kurguda göndermeler var. Freud’un meşhur ‘aysberg’i, (buzdağı) “id, ego ve süper ego”yu temsil eder. Denizin altındaki görünmeyen kısım İd’tir, alt benlik. Dolayısıyla evin en alt katı gizliyi, sadece alt benliğin bilebileceği gizleri kaldırabilecek karanlıktadır. Psycho filminde Norman Bates’in üç katlı evde (id, ego, süper ego) neden bodrum katında yaşadığına bakıp anlayabilirsiniz.
Biraz da kurguya bakalım; yazar, iki kişinin gözünden anlatarak, kısıtlı konuyu uzatabilmeyi bu şekilde akıl etmiş. Başta aynı olayları iki farklı gözle görmeyi tamamen tekrara düşecek hissiyatı oluştursa da, anlatıcı değiştikçe, yazarın kalemi de değişiyor; farklı biri tarafından kalem alınmış hissettiriyor ve kurguyu diri tuttuğu bi’ gerçek.
Fowles, Miranda-Frederick’in çatışmasında “eğitimli-eğitimsiz” bizler seyirciyiz. Diyaloglar, adeta “münazara” şeklinde ilerliyor ve ikna etme çabalarını bolca okuyoruz. Öte yandan, eğitimsizliğin eğitilemez güçlüğü hep olduğu gibi duvara toslatırıcı. Tekdüze ilerleyen roman, ikinci bölümün anlatıcısının sorgulamaları, felsefesi, ne istediğimiz dair nokta atışı saptamalar yer alıyor. Frederick’e avuç içinde bulunan bir kelebeğin ancak sımsıkı kapatılarak sevilebileceği söylenmiş olmalı, oysa sonuç faciadır bu eylemde. Koleksiyoncu, farklı bakış açıları ve sürpriz finaliyle okunmalı!
·
34 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.