Anna Burns’ın üçüncü kitabı Sütçü (Milkman) ve benim de okuduğum ilk kitabı. Sütçü, 12 yaşından (isimsiz tüm kahramanlar) beri tacize uğrayan bir kadının başından geçenleri anlatıyor. 2018 Man Booker Ödüllü bu romanın hikâye, genel hatlarıyla, 1970’lerde Belfast’ta (Kuzey İrlanda) Katolik/Protestan çatışmasının yoğun yaşandığı döneminde geçiyor.
Sütçü, toplumsal izlemleri derinlemesine analiz etmeye çalışarak, sadece temas durumunun ileri derecesini taciz kabul eden bir zihniyeti sorguluyor. Retçi, terörist ve IRA üyesi olarak anılan Sütçü’nün dokunulmazlığı var gibidir; karşı tarafın konuşmak istememesi, takip edilmesi taciz sınırları dışında tutulur, toplumsal norma tabii tutulmaz, sapma bile olarak görülmez.
Milkman’i iyice anlamanız adına, IRA meselesini bilmeniz gerektiğini düşünüyorum. Konuyu gerek film, gerek makale, gerek tarih kitaplarından çok okumuş biri olarak; Britanya kanı taşıdığını ileri süren ve İrlanda’nın Birleşik Krallık’a bağlı olmasını isteyen Protestanlar ve Birleşik İrlanda’nın kurulması adına Bağımsız İrlanda’yı savunan Katolik azınlık arasındaki kanlı çatışma. Berlin Duvarı’nı anımsatan Belfast mahallesinde halen duvarlar bulunmakta. 2013’te yapılan bir sözleşmeye göre, 2023’te tüm duvarların kalkacağı bilgiler dahilinde.
Kitaba dönelim; Ortanca kız kardeş, yani ana karakter, edebiyat seven, yürüyerek kitap okuyan, Fransızca kursuna giden ve sürekli Erewhon okuyan bir tip. Sütçü, tacizin sıradanlığına, kurumsallaşmasına büyük bir tokat atıyor. Lâkin, Anna Burns’ın dili gerçekten zorlayıcı ve herkesin zevkle okuyacağından emin değilim. Beni gerçekten yoran bir eser ve ana karakterin şimdiki zamanı, kafasının içindekileri anlatması, ara ara verilen diyaloglar, titiz detaylar vs. aşırı deneysel olduğunu belirtmek gerek. Duygu Akın’ın mükemmel bir çevirisi var, yılın çeviri olayı da diyebiliriz. Aşırı zikzaklı, alengirli ve zorlayıcı işin altından başarıyla kalkmış. Siz gene de okumak isterseniz, bir şans verebilirsiniz. Öte yandan, “kadının beyanı esastır”ın önemi de vurgulanmış oluyor.
·
18 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.