Ahmet Hamdi Tanpınar’ın kült eseri Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nü nihayet bitirdim. Kitabı kapattığımda zihnimde tek bir soru yankılandı: Biz gerçekten neyi, neye göre ayarlamaya çalışıyoruz? Tanpınar, Hayri İrdal’ın o nev-i şahsına münhasır hayat hikayesi üzerinden Türkiye’nin modernleşme serüvenini öylesine keskin bir dille eleştiriyor ki, okurken toplumun düştüğü o absürt durumlar karşısında hem gülümsüyor hem de derin derin düşünüyorsunuz. Doğu ile Batı arasında sıkışmış, şekilciliği modernleşme sanan bir toplumun yarattığı o devasa saçmalıklar silsilesi, kitapta kurulan hayali enstitüyle adeta ete kemiğe bürünüyor.
Dürüst olmak gerekirse, bu eser bir çırpıda okunup geçilecek türden değil. Tanpınar’ın dili zengin, tasvirleri derin ve kurgusu oldukça girift; bu yüzden okuması pek kolay değil, yer yer sabır istiyor. Ancak bu meşakkatli yolculuğun sonunda yazarın kurduğu o muazzam ironi dünyası size kapılarını sonuna kadar açıyor. Bürokrasiyi, boş idealleri ve yarım kalmışlıklarımızı bu kadar "saçma" ama bir o kadar da "gerçek" anlatan başka bir eser sanırım yok. Türk edebiyatının en zeki mizah örneklerinden biri olan bu romanı, bizi biz yapan çelişkilerle yüzleşmek isteyen herkese tavsiye ederim.
Kitabı bitirmişken sence Hayri İrdal mı daha trajik bir karakterdi yoksa Halit Ayarcı mı? Bun hala karar verebilmiş değilim.
·
70 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.