Neden bu kitap?
Üç gündür Çoklu Evrenlerin felsefesini, krizlerini ve matematiğini konuşuyoruz. 83. günümüzde, tüm bu fırtınayı başlatan asıl kaynağa; 1957 yılında henüz 27 yaşında bir doktora öğrencisiyken fizik dünyasını sarsan ancak bedelini akademiden dışlanarak ödeyen Hugh Everett'in o efsanevi orijinal tezine (Göreli Durum Formülasyonu'na) gidiyoruz.
O dönemde fizik dünyasına Niels Bohr ve "Kopenhag Yorumu" hakimdi. Bohr'a göre kuantum evreni tuhaftı ve biz (gözlemciler) ölçüm yaptığımızda sistem tek bir gerçekliğe çökerdi. Genç Everett ise bu kibre isyan etti: "Evrenin kuralları biz ona bakıyoruz diye neden değişsin? Kusursuz Schrödinger denklemini dışarıdan müdahalelerle bozmayın!" Everett matematiği tam anlamıyla ciddiye aldı ve ortaya şu sarsıcı sonuç çıktı: Gözlemci de, evren de o dalga fonksiyonunun içindedir. Ölçüm yaptığımızda dalga çökmez; aksine biz o dalgayla "dolanık" (entangled) hale geliriz ve evren her bir olasılığın gerçekleştiği devasa, birbirini hissetmeyen paralel kollara ayrılır. Everett'in bu sarsıcı tezi dönemin fizikçileri tarafından alaya alındı. Akademiden dışlanan Everett, fiziği tamamen terk etti ve Çoklu Dünyalar fikrinin bugün fiziğin zirvesine oturduğunu göremeden, kırgın ve trajik bir şekilde hayata veda etti.
Sizce evrenin en büyük sırrını çözen bir dehanın sırf dönemin dogmalarına uymadığı için aforoz edilmesi, çok güvendiğimiz o "objektif" bilimin aslında ne kadar insani ve kibirli olduğunu göstermez mi?
yarın görüşelim
#kitap #hugheverett
·
21 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.