Sabahattin Ali, Raif Efendi’nin o sessiz ve silik görünen hayatının altına aslında ne kadar devasa bir dünya sığdırmış... Kitabı bitirdiğimde elimde kalan sadece bir aşk hikayesi değil; geç kalmışlıkların ve insanın insanı anlama çabasının ne kadar sancılı olduğu gerçeği oldu. Raif Efendi’nin o mahcup sessizliği ile Maria Puder’in dik duruşu arasındaki bağ beni çok etkiledi. Aslında şunu anladım: Hiç kimseyi gerçekten tanımıyoruz; herkesin içinde kimseye anlatamadığı, dışarıya yansıtmadığı koca bir dünya gizliymiş. Her cümlesinin altını çizmek istediğim, ruhuma dokunan ve bittikten sonra bile izi geçmeyecek bir şaheser okudum.