Piraye’nin Seyir kitabını bitirdiğimde içimde garip bir dinginlik kaldı; sanki uzun zamandır adını koyamadığım bir iç yolculuğun satırlara dökülmüş haline tanıklık etmiş gibiydim. Mina’nın dönüşümü, aslında tek bir karakterin hikâyesinden çok daha fazlasını taşıyor; insanın kendi içindeki karanlıkla yüzleşmesi, kabullenmesi ve oradan bir ışık üretmesi gibi derin bir sürecin izlerini barındırıyor. Okurken bazı anlar oldu ki, anlatılanlar bir kurgu olmaktan çıkıp doğrudan içime dokundu; insanın kendine karşı ne kadar yabancılaşabildiğini ve aynı zamanda kendine nasıl yeniden dönebileceğini hatırlattı. Ma karakteri ise bu yolculukta bir rehberden ziyade, insanın içinde zaten var olan o sessiz bilgelik gibi hissettirdi bana; dışarıdan gelen bir ışık değil, içerde uyanmayı bekleyen bir farkındalık hali. Kitabın dili akıcı ama asıl gücünü kelimelerin ardındaki anlamdan alıyor; okuru zorlamadan ama yüzeyde de bırakmadan, kendi içine doğru küçük kapılar açıyor. Kitapta en çok dikkatimi çeken şey, bilincin aslında dışarıdan kazanılan bir şey değil, insanın içinde zaten var olup üzeri örtülmüş bir hakikat gibi ele alınmasıydı. Zihin ise bu süreçte hem bir araç hem de en büyük engel gibi… Düşündükçe fark ettim ki, insanın özgürleşmesi dediğimiz şey de dış koşullardan çok, zihnin kurduğu o görünmez sınırları fark etmekle başlıyor. Mina’nın yolculuğunda da bunu hissettim; kaçtığı, bastırdığı ne varsa aslında onu kendine daha da bağlıyor. Ne zaman ki yüzleşmeye başlıyor, orada bir çözülme, bir hafifleme oluyor. Bence kitap şunu sessizce söylüyor: İnsan, zihninin anlattığı hikâyelere inandığı sürece kendine yabancı kalıyor. Ama o hikâyeleri sorgulamaya başladığında, yani bilinci devreye aldığında, ilk kez gerçekten kendine yaklaşmaya başlıyor. Özgürlük de tam burada doğuyor aslında; dış dünyayı değiştirmekten çok, içerde olanı fark etmekle. Bu yüzden anlatılan yolculuk bana göre bir “kaçış” değil, tam aksine bir “geri dönüş”… İnsan olmanın özüne, en sade haline dönüşü. Okurken şunu düşündüm: Belki de en zor şey, zincirleri kırmak değil, o zincirlerin varlığını kabul etmek. Çünkü kabul ettikçe çözülüyor, gördükçe hafifliyor insan. Ve o noktadan sonra özgürlük bir hedef olmaktan çıkıp, bir hal gibi yerleşiyor insanın içine. Bu yüzden Seyir, benim için bir hikâyeden çok bir hatırlayış oldu; insanın kendine dönme cesaretini, kırılganlığını ve en önemlisi dönüşümün mümkün olduğunu fısıldayan bir metin. Herkes için aynı etkiyi bırakır mı bilmiyorum ama doğru zamanda okunduğunda insanın içinde uzun süre yankı bulacak bir tarafı olduğu kesin. Keyifli okumalar.
·
147 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.