Kamuoyu ve Suskunluk Sarmalının Keşfi - Elisabeth Noelle-Neumann
Elisabeth Noelle-Neumann, kamuoyunun iki işlevinden bahseder: açık ve örtük işlev. Kamuoyunun açık işlevi siyasal iktidarı denetlerken, örtük işlevi ise toplum içinde birliği sağlayan, toplumu ve bireyi denetleyici bir rol üstlenir. Kamuoyunun örtük işlevinin etkisini açıklamak için Noelle-Neumann, “suskunluk sarmalı” teorisini geliştirmiştir.
Noelle-Neumann, teorinin ortaya çıkışını 1960–1970 yılları arasındaki siyasi gelişmelere ve seçim süreçlerine bağlar. İnsanların güçlü olduğunu düşündükleri partiye son anda yönelerek oy vermesini “yüzer-gezer seçmen” olarak tanımlar. Bu durumu açıklamak için verdiği bir örnekte, bir öğrencisinin iki baskın partiden birinin rozetini taktığını fark eder. Öğrencisine bunu neden yaptığını sorduğunda, öğrenci bu partiyi desteklediğinin farkında olmadığını söyler. Ancak kısa süre sonra rozeti çıkarır ve bunun kendisi için rahatsız edici bir deneyim olduğunu ifade eder.
Noelle-Neumann, bu durumu açıklarken iki baskın siyasi partinin sayısal olarak birbirine yakın olduğunu, ancak bunlardan birinin kendi görüşlerini ifade etmede daha istekli ve görünür olduğunu belirtir. Bu nedenle o görüşü savunan bireyler kendilerini çoğunlukta hissederek daha özgüvenli davranır ve fikirlerini daha yüksek sesle dile getirir. Buna karşılık diğer grup, kendisini azınlıkta görerek susma eğilimi gösterir. Bu noktada suskunluk sarmalı süreci devreye girer.
Bu bağlamda teorinin temelinde, bireyin toplum tarafından dışlanma korkusu yer alır. İnsanlar çevrelerini sürekli gözlemler; hangi görüşlerin güç kazandığını, hangilerinin zayıfladığını anlamaya çalışır. Kendi görüşlerinin zayıf konumda olduğunu fark ettiklerinde çoğu zaman susmayı tercih ederler. Böylece baskın görüş daha görünür hâle gelirken, diğer görüşler giderek daha az ifade edilir. Bu kısır döngü, yani “suskunluk sarmalı”, kamuoyunun baskın karakterini açıklayan önemli bir modeldir.
Noelle-Neumann, Paul Lazarsfeld’in yüzer-gezer seçmen davranışını açıklamak için kullandığı “kazanan tarafta olma” yaklaşımını eleştirir. Ona göre insanların temel motivasyonu kazanan tarafta yer almak değil, dışlanmamaktır. Bireyler, sosyal çevrelerinde yargılanma veya yalnızlaştırılma korkusuyla hareket ederler. Bu nedenle suskunluk, çoğu zaman bilinçli bir tercih hâline gelir.
Bu çerçevede suskunluk sarmalı, bireyleri dışlanma korkusuyla hâkim görüşü desteklemeye ya da en azından öyleymiş gibi görünmeye yöneltebilir. Ancak uzun süre bastırılan düşünceler zamanla daha radikal biçimlerde ortaya çıkabilir. Bireyler, dışlanmışlık hissini azaltmak için alternatif sosyal ağlar ve gruplar oluşturabilir ya da bu ortam, çatışmadan beslenen aktörler tarafından istismar edilebilir.
Suskunluk sarmalını güçlendiren önemli unsurlardan biri de medyadır. Noelle-Neumann’a göre medyada temsil edilmeyen görüşler zamanla görünmez hâle gelir. Medya, hangi konuların önemli olduğunu belirleyerek kamuoyunun gündemini şekillendirir. Bu süreçte bazı görüşler toplumda yaygın olsa bile, medyada yer bulamadıkları için azınlıktaymış gibi algılanabilir. Sosyal medyanın yaygınlaşması ise ana akım medyanın bu tekelini kısmen kırmış ve farklı görüşlerin ifade edilmesine olanak tanımıştır.
Ancak sosyal medya da yeni sorunları beraberinde getirmiştir. Anonim ve bot hesaplar üzerinden yürütülen linç kampanyaları, yeni bir tür kamuoyu baskısı oluşturabilmektedir. Gündelik hayatta önemsiz görülebilecek olaylar, sosyal medya etkileşimleriyle büyüyerek ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu durum, kamuoyu baskısının karar alma süreçleri üzerindeki etkisine dair tartışmaları artırmaktadır.
Sonuç olarak sosyal medya, bir yandan farklı görüşlerin ifade edilmesine imkân tanırken, diğer yandan oluşan linç kültürü aracılığıyla suskunluk sarmalını yeniden üretebilmektedir.
Kamuoyu: Suskunluk Sarmalının KeşfiElisabeth Noelle-Neumann · Dost Kitabevi Yayınları · 199816 okunma
·
21 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.