Daha bir hikmetli sozlerle zengin olan menasi derin çatdirmaq istədiyi mesaj menali ve ehateli olan bir felsefi roman Kimyagər insanın “xəzinəni” dünyanın hansısa yerində deyil, öz daxilində tapdığını göstərən ilhamverici bir əsərdir.
Roman insanın öz şəxsi əfsanəsini (həyat məqsədini) tapması və onun ardınca cəsarətlə getməsi haqqındadır. Əsərin mərkəzində gənc çoban Santyaqo dayanır. O, gördüyü təkrarlanan yuxunun iziylə İspaniyadan Misir piramidalarına doğru səyahətə çıxır. Bu yol sadəcə fiziki deyil, eyni zamanda daxili bir yolçuluqdur.
Əsərdə əsas ideyalar bunlardır:
İnsan ürəyinin səsini dinləməlidir
Hər kəsin bu dünyada yerinə yetirməli olduğu bir missiyası var
Qorxu, şübhə və rahatlıq arzuları insanı məqsədindən uzaqlaşdıra bilər
Kainat, insan məqsədinə səmimi şəkildə yönəldikdə ona kömək edir
Sevgi, azadlıq və inam bir-birinə zidd deyil
Kimyagərlik romanda simvolik məna daşıyır:
— maddəni qızıla çevirmək deyil,
— insanın özünü kamilləşdirməsi, ruhən dəyişməsi və həqiqi dəyəri tapmasıdır