karamazov kardeşler hakkında net bir şey söyleyebileceğimi düşünmüyorum. hatta daha açık söyleyeyim: bu kitabı “anladım” diyen insanlara biraz şüpheyle bakıyorum. çünkü bu kitap anlaşılacak gibi değil, daha çok insanı kendi içinde dağıtan bir şey.
en çok ivan’da takıldım. çünkü onun derdi diğerlerinden daha “temiz” gibi başlıyor: anlamak istiyor. ama sonra o kadar ileri gidiyor ki, elinde hiçbir şey kalmıyor. inançsızlık değil bu sadece; sanki her ihtimali tek tek çürütüp kendini boşluğa bırakmak gibi. ve bunu izlemek bir noktadan sonra sinir bozucu. çünkü çıkış aramıyor bile.
dmitri’ye karşı sabrım neredeyse hiç yoktu. duygularının arkasına saklanıp her şeyi meşrulaştıran biri gibi geldi bana. sürekli taşkın, sürekli uçlarda ama bu bir derinlik değil. daha çok kontrolsüzlük. ve bu kontrolsüzlüğü “yoğunluk” gibi sunması… açıkçası yorucu.
alyoşa ise fazla “temiz”. bu da onu biraz gerçek dışı yapıyor. iyi olmak tamam ama bu kadar kusursuz kalabilmek bana çok inandırıcı gelmedi. sanki diğerlerinin kaosunun içinde bir denge unsuru olsun diye var, ama o denge ne kadar gerçek, emin değilim.
smerdyakov en rahatsız edici olanıydı. çünkü diğerlerinin içinde olan ama bastırdığı şeyleri o daha çıplak taşıyor gibi. bu yüzden onu sadece “kötü” diye kenara koymak kolay ama eksik olur. daha çok, diğerlerinin görmek istemediği taraf.
kitap boyunca en çok zorlayan şey şu oldu: kimseyi savunamıyorsun ama kimseyi tamamen suçlayamıyorsun da. bu da insanı sürekli bir arada bırakıyor. net bir yere varamamak, bir süre sonra düşünmekten çok yormaya başlıyor.
sonuç olarak bu kitap bana bir şey öğretmekten çok, elimde olanları da sorgulattı. ama bunu yaparken de hiç yardımcı olmadı. sanki soruları önüme atıp geri çekildi. cevaplarla baş başa kalmadım; daha çok cevapsızlıkla kaldım.
·
21 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.