“Birisini eleştirmeye kalkıştığında, şu dünyada her insanın senin sahip bulunduğun ayrıcalıklara sahip olmadığını hiç aklından çıkarma.”
Çok büyük beklentilerle başlamadığım bu kitapta, daha ilk sayfalarda karşıma çıkan bu cümleyle doğru bir eser seçtiğimi anladım. Çünkü bu söz, kitabın yalnızca bir aşk hikâyesi değil; sınıf farklarını, ayrıcalıkları, insan ilişkilerini ve toplumun ikiyüzlülüğünü anlatacağının habercisiydi.
Hikâyeyi, kendisini orta sınıfa yakın görebileceğimiz Nick Carraway’in gözünden dinliyoruz. Nick, bir iş için kuzeni Daisy’nin de yaşadığı Long Island’a taşınır ve olaylar burada şekillenir. Yanındaki görkemli malikânede yaşayan gizemli komşusu Gatsby ise romanın merkezindeki karakterdir. Gatsby ile Nick yakınlaştıkça, onun gösterişli hayatının ardındaki sırlar da yavaş yavaş ortaya çıkar. Yıllar öncesinde yarım kalmış bir aşk yeniden karşı karşıya gelir.
Ancak kitap sadece geçmiş bir aşkın peşinden koşmayı anlatmıyor. Aynı zamanda insanların statü uğruna nasıl değiştiğini, zenginliğin her şeyi çözemediğini ve bazı hayallerin gerçekleşse bile insanı mutlu etmeyeceğini gösteriyor. Gatsby karakteri umutları, tutkuları ve fedakârlıklarıyla oldukça etkileyici bir karakterdi. Sevdikleri uğruna birçok şeyi göze alabilen, hayallerine sıkı sıkıya tutunan bir yapısı var. Onu okurken hem hayranlık duydum hem de üzüldüm.
Roman aynı zamanda insanın geçmişe duyduğu bağlılığı ve zamanı geri çevirme arzusunu da sorgulatıyor. Bazen insanlar yaşadıkları bir anı, bir duyguyu ya da bir kişiyi olduğu yerde dondurmak ister. Oysa hayat sürekli akarken hiçbir şey aynı kalmaz; insanlar değişir, duygular dönüşür. Muhteşem Gatsby tam da bu noktada, insanın gerçekle hayal arasında nasıl sıkışabildiğini çok güçlü biçimde gösteriyor.
Bir diğer etkileyici yönü ise dış görünüş ile gerçeklik arasındaki farkı anlatması. Parlak evler, görkemli davetler, şatafatlı yaşamlar mutluluğun simgesi gibi görünse de roman, insanın içindeki boşluğu hiçbir maddi zenginliğin dolduramayacağını hatırlatıyor. Çünkü insan bazen her şeye sahipken en önemli şeyi kaybetmiş olabilir.
F. Scott Fitzgerald’ın anlatımı akıcı, sade ama bir o kadar da derin. Özellikle dönemin ışıltılı yaşam tarzını anlatırken alt metinde büyük bir yalnızlık ve boşluk hissi veriyor. Kitabı bitirdiğimde geriye sadece bir hikâye değil, insan doğasına dair buruk düşünceler kaldı.
Kısacası Muhteşem Gatsby, kısa olmasına rağmen etkisi uzun süren, düşündüren ve insanın içinde hafif bir hüzün bırakan bir klasik. Aradan yıllar geçse de insanların tutkuları, yanılgıları, yalnızlıkları ve umutları değişmiyor. Belki de gerçek bir klasik olmasının sebebi tam olarak bu. Kesinlikle okunmayı hak ediyor.
·
20 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.