Prangaların Ardındaki Ruhlar: "Ölüler Evinden Anılar"
Dostoyevski okumak, yalnızca satırlar arasında gezinmek değil; o cümlelerin içinde nefes almak, aynı duyguları birebir paylaşmak demektir.
"Ölüler Evinden Anılar" da bu tanımımı en gerçekçi yansıtan Dostoyevski eseri olduğunu düşünüyorum.
Fyodor Mihayloviç bu kitabını kurgusal bir merak oluştursun diye yazmadı, yaşadığı zor gerçeklikleri anılaştırmak için işledi.
1849 yılında Dostoyevski, Çarlık rejimine karşı faaliyet gösteren "Petraşevski Grubu"na üye olduğu gerekçesiyle tutuklandı. Hakkında kurşuna dizilerek idam edilme kararı verildi. İdam mangasının karşısına çıkarıldığı vakit, Çar'dan gelen af ile cezası Sibirya'da kürek mahkûmiyetine çevrildi. 1850-1854 yılları arasında Sibirya'nın Omsk bölgesinde, çeşitli suçluların yer aldığı hücrelerde prangaya vurulmuş halde senelerce yaşadı.
Hapishaneden çıktığı andan sonra yaşadığı bu felaket dolu günleri yansıtmak ve o dönemi, mahkûmları, dolayısıyla çevresindeki her şeyin analizini yaptığı bu kitabı yazdı. Ayrıca kitabını yazarken kendini doğrudan belirtmek yerine karısını öldürmüş suçlu 'Aleksandr Petroviç Goryançikov' olarak sundu.
Yani; yazdığı şeyleri gözlemlerinden ziyade 'cehennem'i andıran yaşantısından aldı.
| "Peki Tanrı'nın gazabına uğramış bir kulun cezasını bir de bizim mi artırmamız lazım?"
| "Ölüm döşeğindekileri cezalandırmalı mı gerçekten?"
Yukarıdaki iki alıntısında da gördüğümüz gibi devamlı sorgulama hâlinde bir çalışma koymuş ortaya. Belki de insanın vicdanına yönelik sorular sorarak hayatı anlamlandırmaya çalışıyordu, kim bilir...
Konular böylesine ağırken kullanılan anlatım dili de ister istemez yoğun oluyor. Kitabın içerisinde beni yavaş okumaya sürükleyen bir şeyler vardı ancak ne olduğunu detaylı olarak kestiremiyorum. Belki çok sayıda kişinin ağzından anlatılan olaylardan ötürü, belki de kasvetli hapishane ortamının betimlemelerinden dolayı bu hissiyat sardı beni.
Uzun uzadıya verilen cümleler bazı noktalarda kitabın genel akışından kopmama da neden oldu. Bazı sayfaların fazlasıyla uzatıldığını ve kimi yerde sıkıldığımı hissettim. Yine de bir bütün halinde değerlendirdiğim zaman eşsiz bir Dostoyevski mirası olduğuna eminim. Onun kişiliğinden ve yaşamından keskin izlerin barındığı uzun soluklu bir roman "
Ölüler Evinden Anılar".
Son olarak, kitabın en çarpıcı alıntılarından birisini paylaşmak istiyorum:
"Çünkü ben hapishaneden çıktıktan sonra da yaşamak istiyordum..."
(s. 282)
Umudun kalbin içinde bir yerlerde hâlâ çarptığı ama aynı zamanda derin bir umutsuzluk ile günden güne daha da zorlaşan kaderden söz edilen net bir mesaj... Nicesi bu romanın içinde saklı.
Özetle, Fyodor M. Dostoyevski bu eseri ile birlikte bir yazardan çok psikolog rolüne bürünüyor. Hem mahkum arkadaşlarının hem de kendi ruh halinin incelemelerini oldukça geniş bir biçimde kaleme alıp okuruna sunuyor.
Okumak için ruh halinizin sizi fazlaca yormadığı, zihninizin sakin olduğu bir dönemi bekleyin derim. Çünkü; okuması zor, ancak bıraktığı etki uzun süre silinmeyecek türden bir kitap.
Ölüler Evinden Anılar".
Son olarak, kitabın en çarpıcı alıntılarından birisini paylaşmak istiyorum:
"Çünkü ben hapishaneden çıktıktan sonra da yaşamak istiyordum..."
(s. 282)
Umudun kalbin içinde bir yerlerde hâlâ çarptığı ama aynı zamanda derin bir umutsuzluk ile günden güne daha da zorlaşan kaderden söz edilen net bir mesaj... Nicesi bu romanın içinde saklı.
Özetle, Fyodor M. Dostoyevski bu eseri ile birlikte bir yazardan çok psikolog rolüne bürünüyor. Hem mahkum arkadaşlarının hem de kendi ruh halinin incelemelerini oldukça geniş bir biçimde kaleme alıp okuruna sunuyor.
Okumak için ruh halinizin sizi fazlaca yormadığı, zihninizin sakin olduğu bir dönemi bekleyin derim. Çünkü; okuması zor, ancak bıraktığı etki uzun süre silinmeyecek türden bir kitap.·
30 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.