Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluş sürecini, bunun halktaki yansımasını, dönemin insanını anlatan bir kitap. O döneme dair -en azından millici çizgide olmayan- bir kitap bulmak zor olduğundan keyifle okudum. Partinin kurulma amacı neydi? Parti Atatürk eliyle mi kuruldu? Halk demokrasiye hazır mıydı? Halk, halinden memnun muydu? Önce ekmeği düşünmesi gereken halk neden partizan olabiliyor? Pek çok soruyu, avukat Rahmi karakteri üzerinden işlenmiş bu romanda bulmak mümkün. Gerçekten iktidardan ayrı hareket eden memurlardan, katı bürokrasiden ve yüksek vergilerden bunalan köylüleri dizginleyebilmek için Kurtuluş Savaşı'ndaki düşmanlardan başka bir düşman bulunmalı ve insanlara umut aşılanmalıydı. Serbest Fırka hem bu umudu, hem de devamında komünistlerin partisi olarak lanse edilip her türlü olumsuzluğun kaynağı olan dahili düşmanı temsil ediyordu. Ayrıca o dönem Ankara'dakiler eleştirilse de halkın Atatürk'e bakışının hep görece olumlu olduğunu görüyoruz. Neticede partiler yüzünden kavga ediyor insanımız ama kazanan asla alttakiler olmuyor. Çünkü pastayı yukarıdakiler bölüşürken garibana kalan, tarlalarına yağacak yağmur için dua etmek oluyor. Kitabın adı boşuna ''Yağmur Beklerken'' değil. Açılan parti ve rant yüzünden araları açılan köylüler parti kapatılınca ürünleri için yine aynı yağmuru bekliyor. O günden bu güne köylülerin görece muhafazakar oluşunun, Demokrat Parti'nin iktidara gelişinin tesadüf olmayışının, halkın beklentilerinin portresi çizilmiş. Keyifli okumalar.
Tarihi olayları genellikle halk nezdinde yaşanan olaylar zaviyesinden değil de siyasi tarih bağlamında öğreniriz hep. Çünkü tarih kitapları bu minval üzerine yazılmıştır. Ancak romanlar sayesinde spesifik bazı tarihi olayları halka dokunan yönü bakımından analiz etme şansı yakalarız. İşte bunun en güzel örneklerini Tarık Buğra’nın eserlerinde görürüz. Yağmur Beklerken, Türkiye Cumhuriyetinin Kurtuluş savaşından sonraki ilk on yılı ve Kuruluş döneminin büyük ekonomik ve siyasi sorunları, dünyadaki 1929 yılı büyük ekonomik buhranın yansımaları, İlk şeyh Sait ve Dersim ayaklanmalarının bastırılması ve Atatürk Devrimlerinin yürürlüğe girmesi ekseninde kurulmuş ve fon olarak ta Anadolu’da bir taşra kasabası kullanılmıştır… Yani söz konusu olaylara taşra insanının gözünden bakılmıştır. Tarık Buğra için taşra önemlidir. Çünkü Ülke ve yurt sorunları buralardan daha net izlenir. Olayların yansıması ve sonuçları direkt olarak gözlenebilir. Her şey iç içedir ve samimidir çünkü taşrada… Tarık Buğra, Yağmur Beklerken ’de, küçük bir kasabada olağan şekilde yaşayan insanların; kasabada siyasi ve sosyal bir faaliyet merkezi olan fırkanın kurulmasıyla birlikte nasıl davranış değişikliğine uğradığını anlatırken; diğer taraftan da romanın kahramanı Rahmi’nin şahsında iyi bir aydının nasıl olması gerektiğini bilinçaltımıza sezdirmektedir.
Usta bir yazardan, yıllar önce TRT tarafından çok da güzel bir dizisi yapılan, okunası bir roman. Cumhuriyetin ilk yıllarında, bir Ege kasabasında, yaşanan değişimin insanların hayâtına kattıkları, eksilttikleri. Belki derinden derine biraz politika kokuyor. Ama Buğra' nın ustalığı gerçekçi bir öykü olmasını sağlamış. Hem o günleri biraz bilmek hem de Tarık Buğra' yı tanımak için okunmalı.
Not: Bu inceleme şu kişilerden alıntıdır : Akif Göktürk, Levent Göven , Yorgun Demokrat ( Mardin Life haber sayfası)
·
39 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.