Şıpsevdi, sadece bir dönemin züppe tipini anlatan komik bir roman değil; bugün bile aramızda yaşamaya devam eden insanları gösteren güçlü bir hiciv eseri. Meftun Bey, Avrupa görmüş olmayı kültür sanan, yarım yamalak bilgilerle çevresine üstünlük taslayan, herkesi küçümseyip kendini merkeze koyan bir karakter. Onu okurken bazen gülüyor, bazen sinir oluyor, bazen de şaşırtıcı biçimde günümüzden birilerini görüyorsunuz.
Hüseyin Rahmi’nin asıl başarısı, Meftun’u tek başına ele almaması. Roman boyunca sahte modernlik ile kör gelenekçilik çarpışıyor. Bir yanda her şeyi Avrupa’dan öğrenmeye çalışan gösteriş meraklısı bir adam, diğer yanda hurafelere ve dar kalıplara sıkışmış bir çevre… Böylece yazar, ne taklitçi Batıcılığı ne de düşünmeden sürdürülen eski anlayışı savunuyor. Asıl mesele akıl, eğitim ve samimiyet oluyor.
Romanın en güçlü yanı karakterlerin canlılığı. Ev içi kavgalar, kıskançlıklar, miras hesapları, dedikodular, aldatmalar ve komik konuşmalarla adeta bir mahalle tiyatrosu izler gibi oluyorsunuz. Özellikle Meftun’un uzun nutukları, kendini bilgili sanışı ve her konuda fikir vermesi oldukça eğlenceli.
Elbette Hüseyin Rahmi’nin ayrıntılı anlatımı ve uzun sahneleri herkese hitap etmeyebilir. Ancak sabırla okunduğunda, metnin altındaki zekâ ve toplum gözlemi kendini gösteriyor.
Şıpsevdi, aslında bir roman kahramanını değil, bir zihniyeti anlatıyor. Bu yüzden aradan yıllar geçse de eskimiyor. Çünkü Meftun Bey değişen çağlara rağmen hâlâ farklı kılıklarda karşımıza çıkıyor.
·
24 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.