özgürlüğün sınırları
Mülksüzler, ilk bakışta iki gezegen arasında geçen bir bilim kurgu hikâyesi gibi görünse de aslında çok daha temel bir soruya odaklanır: İnsan gerçekten özgür olabilir mi?
Ursula K. Le Guin bu romanı yazarken Dostoyevski’nin Ecinniler eserinden de düşünsel olarak etkilenir. Bu etki bir karşı çıkıştan ziyade, bir fikri başka bir yerden yeniden kurma çabasıdır. Dostoyevski’nin “ele geçirilmiş” insanlarını düşündüğümüzde, Le Guin’in “mülksüz” insanları farklı bir soruya kapı aralar: İnsan, ideolojilerin ve sistemlerin dışında gerçekten kendine ait olabilir mi?
Roman, iki zıt dünya üzerinden ilerler. Bir yanda mülkiyetin, hiyerarşinin ve bireysel sahipliğin belirgin olduğu Urras; diğer yanda ise paylaşımın ve eşitliğin esas alındığı Anarres vardır. Ancak hikâye ilerledikçe bu karşıtlık basit bir iyi-kötü ayrımına dönüşmez. Her iki dünyanın da kendi içinde güçlü yanları olduğu kadar sınırları ve görünmez baskıları da olduğu ortaya çıkar.
Merkezde yer alan Shevek ise, bu iki dünya arasında bir yolculuğa çıkar. Bu yolculuk yalnızca fiziksel bir geçiş değil, aynı zamanda özgürlüğün, aidiyetin ve anlamın ne olduğunu sorgulayan bir içsel arayıştır.
Odo’nun “gerçek yolculuk geri dönüştür” fikri de burada anlam kazanır. Çünkü arayış yalnızca gitmek değil, aynı zamanda gördüklerini anlayarak geri dönebilmektir. Bu açıdan bakıldığında roman, kesin bir distopya ya da ütopya sunmaktan çok, bu kavramların kendisini tartışmaya açar. Kusursuz bir dünya fikrinden ziyade, her sistemin kendi içinde taşıdığı gerilimleri gösterir.
Bu kitapta beni en çok etkileyen şeylerden biri özgürlük oldu; özgürlüğü aramak ve onun ne olduğunu anlamaya çalışmak. Shevek’in Urras ve Anarres arasında yaptığı bu yolculukta, her iki dünyanın da hem güçlü hem de sınırlayıcı yönlerini görmek, özgürlük fikrini daha karmaşık ve daha gerçek bir zemine taşır.
Ben bu kitabı böyle okumayı daha anlamlı buldum. Mutlaka okunması gereken kitaplardan biri...
Keyifli Okumalar!
·
28 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.