·639 syf.····Okunma: 28 Nisan 2026 17:20 Yaşar Kemal diyor ki: “İnce Memede başladığımda 24 yaşındaydım. İnce Memed de 21 yaşındaydı. Ben İnce Memed’in 4. kitabını bitirdiğimde 60’ıma geçmiştim. İnce Memed daha 25 yaşında”
İnce Memed serisi, Yaşar Kemal’in yaklaşık 40 yıla yayarak yazdığı dört ciltlik büyük bir anlatıdır ve aslında tek bir hikâyeden çok, Anadolu’nun “epik bir panoramasıdır.”
Yaşar Kemal kendini 4 kitapta tekrarlıyor olarak görülebilir. Ancak tam olarak öyle değil, nüanslar var. İlk kitapta ilk zalime karşı bireysel bir başkaldırı var. İkinci kitapta Memed var olmanın, var kalabilmenin mücadelesini veriyor, üçüncü kitapta tam bitti derken bir yerden filizler boy gösteriyor tekrar ve dördüncü kitapta Memed-Memedler oluyor. İyilikte bulaşıcıdır kötülükte, direnmekte bulaşıcı teslimiyette.
Yaşar Kemal’i Yaşar Kemal yapan kimsenin söyleyeme cesaret edemeyeceği şeyleri söyleme cesareti gösteren büyük bir kalem olmasıdır. Neler sorgulatıyor kitap?
-Kurtuluş Savaşından sonra ‘ödül’ olarak verilen çok büyük toprakların yarattığı ağalığı.
-Ağalığın sadece doğuda olmadığı (bu ırkçıları üzebilir, şayet biliyoruz ki bu ülkede Egeli bir toprak ağası başbakan oldu)
-Eşkıya diye küçümsenen, aşağılanan, hırsız-terörist damgası ile karalananların aslında Kurtuluş Savaşında düzenli ordu kurulmadan çok daha önce Kuva-yi Milliye ki bunlara düzensiz birlikler deniyor aslında eşkıyalar aracılığı ile Adana, Maraş, Antep, Urfa savunmalarında çok çok aktif oldukları.
-Haksızlığa, zulme her başkaldırının ‘terör’ olarak tanımlanıp vatanın varlığına ve birliğine bir tehdit oluşturduğu algısı.
-Sermayenin (gücün, ağanın) her zaman devlet eliyle korunduğu.
“İnce Memed hem Homeros şiiri hem orta çağ türküleri hem de bir proleter destanı ya da bir serüven romanı, toplumsal bir belge niteliği taşıyor.” Jacqueline Pİatier
İnce Memed’i okurken bir çoğunluğumuz sayfalarca yapılan tasvirlerden sıkılmıştır. Ancak Çukurova, İnce Memed’te sadece bir tasvir değil aynı zamanda bu romanın bir karakteridir, parçasıdır. İnce Memed şiirseldir. Adeta bir modern dönem destanıdır.
Okuruna, iyi okumalar.