"Sen hayatını mahvet, ben kenardan izleyeceğim."Alıntı
》Kumarbaz’ı okurken aslında bir kumar hikayesi okumuyorsun. Daha doğrusu, mesele rulet masası değil; mesele insanın kendi zaaflarıyla kurduğu o garip, yıkıcı ilişki.
Kitabın baş karakteri Aleksey, ilk bakışta klasik bir “aşık ve çaresiz genç” gibi görünüyor. Ama sayfalar ilerledikçe onun asıl derdinin aşk mı, gurur mu, yoksa bağımlılık mı olduğunu ayırt etmek zorlaşıyor. Bu belirsizlik bence kitabın en güçlü taraflarından biri. Çünkü gerçek hayatta da çoğu zaman neyin peşinden gittiğimizi tam olarak bilmiyoruz.
》Dostoyevski’nin bu kitabı yazma süreci de en az kitabın kendisi kadar çarpıcı. Yazarın ciddi bir kumar bağımlılığı olduğu ve bu kitabı borçlarını ödemek için çok kısa bir sürede yazdığı biliniyor. Hatta eseri yazarken zamanla yarıştığı, yetiştiremezse telif haklarını kaybedeceği bir anlaşma yaptığı söylenir. Bu bilgi, kitabı okurken bazı sahneleri daha da “gerçek” hissettiriyor. Çünkü Aleksey’in rulet masasındaki o kontrol kaybı, sanki kurgu değil de doğrudan yaşanmış bir itiraf gibi.
》Kitapta en çok dikkatimi çeken şeylerden biri de “kazanma anı”nın mutluluk getirmemesi oldu. Normalde kazanmak bir son olmalı, ama burada tam tersine, kazandıkça daha çok kaybetmeye yaklaşıyorsun. Çünkü mesele para değil; mesele o anın yarattığı heyecan. Yani aslında karakterler paranın değil, hissin bağımlısı.
》Polina ile Aleksey arasındaki ilişki de ayrı bir karmaşa. Bu ilişkiyi klasik bir aşk hikâyesi gibi okumak mümkün ama bana daha çok güç savaşı gibi geldi. Kim kime daha bağımlı, kim kimi daha çok yaralıyor, bunu anlamak hiç kolay değil. Belki de Dostoyevski burada aşkın kendisini değil, aşkın içindeki manipülasyonu ve bağımlılığı gösteriyor.
》General, Matmazel Blanche, Des Grieux ise paraları ve çıkarları uğruna her şeyi yapabilecek, açgözlüler olarak nefretimi kazandılar. Mr.Astley'e gelirsek de kitapta neden olduğunu anlamadığım, sadece sonlarda verdiği bir bilgiyle önemli olan bir karakterdi.
》Mirasına konalım diye beklenen bir büyük anne var bir de. Herkes, ölsün diye beklerken capcanlı, sağlıklı ve oldukça da öfkeli bir şekilde çıkıp gelince, üstüne bir de o da dayanamayıp bütün parasını kumarda kaybedince yaşanan çaresizlik ve yıkım bence kitabın en keyifli kısmıydı.
》Kitapta dikkat çeken bir diğer detay da Avrupa’ya bakış açısı. Rus karakterlerin Avrupa karşısındaki aşağılık kompleksi, hayranlığı ve öfkesi çok ince bir şekilde verilmiş. Bu da kitabı sadece bireysel bir hikâye olmaktan çıkarıp, dönemin kültürel psikolojisine dair küçük bir pencere açıyor.
》Benim için Kumarbaz, “insan neden bile bile kaybeder?” sorusunun romanıydı. Emek vermeden elde edilen hiçbir şeyin kiymeti olmaz. Kısa yoldan kazanılan hiçbir şey de insana uzun vadede mutluluk vermez.
··
105 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.