Hikâye, Angola’nın 1975’teki bağımsızlık arifesinde başlıyor. Portekizli Ludo, Luanda’da çıkan iç karışıklıklar ve korku nedeniyle kendini dairesine hapsediyor ve dış dünyaya giden kapısını bir duvar örerek kapatıyor. Ludo, bu dairede tam 30 yıl boyunca, dışarı adım dahi atmadan, iç savaştan, değişen rejimlerden ve toplumsal dönüşümlerden bihaber hayatta kalmaya çalışıyor. Bahçesinde yetiştirdikleriyle beslenen ve sayfaları bittiği için duvarlara hikâyelerini yazan Ludo’nun bu gönüllü tutsaklığını okuyoruz.
Jose Eduardo Agualusa’nın bu eserinde, makro tarihin yıkıcı etkilerini Ludo’nun otuz yıllık izolasyonu üzerinden mikro bir düzleme indirgeyerek sarsıcı bir anlatı inşa ettiğini düşünüyorum. Kitap, Angola’nın bağımsızlık sancılarını bir fon olarak kullanırken, benim asıl odak noktam bireyin otoritelere ve düzene karşı geliştirdiği o radikal savunma mekanizması oldu: Yani kendini yok sayarak eve hapsetmesi.
Bu durumu sadece Angola’nın değil, kendi ülke gerçekliğimizin kolektif hafızasındaki travmalarla da çok paralel buluyorum. Toplumsal hafızanın sistematik olarak silindiği veya yeniden kurgulandığı coğrafyalarda unutma eylemi, bence hayatta kalabilmek için başvurulan trajik bir sığınak. Ludo’nun dış dünyayı sadece seslerden ve çatlaklardan sızan imajlardan takip etmesini, aslında bizim de maruz kaldığımız otoriter baskılar karşısında içine düştüğümüz o "içsel sürgün" halinin edebi bir tezahürü olarak görüyorum.
Metnin edebi dokusundan sıyrılıp bu anlatıyı kendi öznelliğimde konumlandırdığımda, Ludo’nun izolasyonunun sadece fiziksel bir kapanma değil, otoriteleşen bir gerçekliğe karşı geliştirdiği pasif-agresif bir reddediş biçimi olduğunu hissediyorum. Ludo’nun duvarlar arkasında geçirdiği otuz yıl, benim için kendi coğrafyamızda tanık olduğumuz politik yorgunluğun bir metaforu haline geldi. Dışarıdaki değişen rejimlerin yarattığı tekinsizlik karşısında kendi mikrokosmosuma sığınmamın, aslında hayatta kalmak için ödediğim ağır bir bedel olduğunu anladım.
Sonuç olarak yazarın kurduğu bu etkileyici anlatı bana şunu kanıtladı: Otorite sadece yasalarla değil, bireyin kendi rızasıyla ördüğü o görünmez duvarlarla da inşa ediliyor.
Kitabı çok beğendim.
·
88 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.