Muazzez ilmiye Çığ/Gılgameş(Bilgameş) Destanı
Muazzez ilmiye Çığ/Gılgameş(Bilgameş) Destanı
Destan, insanlığın bilinen en eski yazılı edebiyat eseri olma özelliğini taşır
Bugünkü standartlaşmış versiyonu Akadca olarak yazılmış günümüze ulaşmıştır.
Britanya Müzesi'ndeki Asurolog George Smith tarafından 1872'de çevrilmişti
Eser ,yalnızca bir kahramanlık hikâyesi değil; ölüm, dostluk, iktidar ve insanın anlam arayışı üzerine derin bir düşünce metnidir
Temel Konu ve Yapı
Destan, Uruk kralı Gılgamış’ın yolculuğunu anlatır. Başta zalim ve ölçüsüz bir hükümdardır. Bir gün Avcılar ormanda hayvanlar gibi davranın bir insan bulurlar bu Gılgameşe eşdeğer bir canlıdır, sonra tapınak fahişeler tarafından eğitilir insan gibi konuşmayı öğretilir ve Enkidu adını verirler Gılgamış’ın karşına çıkarılır, gılgamış‘ta bir kavgaya tutuşur ama hiçbiri birbirini yenemez böylece Gılgamış’la dost olurlar
Bu iki karakterin dostluğu, hikâyenin kırılma noktasıdır.
Destan 12 tabletten oluşur
1. Tablette Gılgamış’ın kral olması nasıl kral olduğu anlatılır
2. Tablette Enkidu bulunması
3. 4. 5. Tablette Gılgameş ve Enkidu’ nun maceraları 6. Bölümde Enkidunun hastalanması, tanrıça inannanın Gılgamış’ı aşkını ilan etmesi Gılgamış’ın onu reddetmesi üzerine gök boğa‘nın gönderilmesi
7. Tablette Enlidu’nun önümü
8. Tablette Gılgamış’ın yazısı ve Gılgamış’ın tanrılara yalvararak, Enkidu’nun bir günlüğüne dirilmesi , ve yeraltı dünyasını Gılgamış’a anlatması
9. -10. Ve 11. Tablette Gılgamış’ın ölümsüzlüğü araması Utnapiştim’e ulaşması ve bu ölümsüzlük yolculuğunda farklı temaların işlenmesi, Gılgamış’ın sürekli sorgulaması
12. Tablette Utnapiştim’in tabi tuttu testi geçememiş ölüm gerçeğini kabullenmesi
Özellikle Enkidu’nun ölümü, Gılgamış’ı sarsar. Burada destanın en güçlü sorusu ortaya çıkar:
İnsan ölümlü olduğunu bilerek nasıl yaşar?
Gılgamış, ölümsüzlüğün sırrını öğrenmek için Utnapiştim’e gider (Nuh’a benzer bir figür).
Ve şunu anlar:
Ölümsüzlük tanrılara aittir
İnsan için anlamlı olan, geride bırakılan izdir
Destan şunlarla ilişkilendirilebilir:
* Albert Camus → Absürd hayat ve ölüm bilinc
Carl Gustav Jung → gölge/archetype (Enkidu = gölge benlik)
Enkidu’ nun bulunması önemlidir çünkü Gılgamış’ın “ayna”sıdır.( Charles Horton Cooleyin Ayna benlik kuramı tamda buraya işaret eder)
* Gılgamış güç, iktidar, kibir ve narsizmdir
* Enkidu ise doğa, saflık, denge
Enkidu sayesinde Gılgamış:
* Empati öğrenir
* Sınırlarını fark eder
* İnsanlaşır
Yaklaşık 20 yıldır bir arayış içindeyim, çünkü bildiğim bir şey var o da şudur, bir şeye inanıyorsan ve inanmıyorsan neye inandığını veya neye inanmadığını bileceksin, bu bağlamda bir yolculuğa çıktım, önce Zerdüştlüğün kutsal kitabı avesta‘yı adından Enok’un kitabını sonrasında sırasıyla Tevrat Zebur(Zebur zaten Tevrat’ın içinde yer alan bir bölüm) İncil ve Kur’an tefsirini okudum son olarak Sümer mitolojisine daldım ve gördüm ki tek tanrılı semavi dinlerin savunduğu bütün felsefik temeller , günümüzdeki takvim modelleri çeşitli hesaplamalar , ve insana dair bir çok kavramın (dostluk arkadaşlık dürüstlük insanın anlam arayisi ) kökeni olarak Sümer medeniyetine dayanmakta özellikle din konuları , ilerleyen zamanlarda yine muazzez ilmiye Çığ’ ın Kur’an inci ve Tevrat’ın Sümer‘deki kökeni isimli kitabı değerlendireceğim orada ne demek istediğim daha net anlaşılacak. Sümer medeniyeti aydınlatdıkça insanlık tarihi yeniden yeniden yazılmaya mahkumdur.
·
31 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.